‏نادر ايراني

‏"چرامي گوييم انتخابات در ايران، تحقير وتهين به ملت ايران است؟"‏

اين سئوالي بود که دكتر محمد ملكي، اولين رئيس دانشگاه تهران بعد از انقلاب، در دفتر جنبش مسلمانان مبارز ‏مطرح کرد و در پاسخ آن از جمله اظهار داشت: "تا در اين مملكت تحول بنيادي به وجود نيايد، تا موقعي كه ‏مردم صاحب اختيار خود نباشند و تا زماني كه يك شاه يا يك شيخ همه امور در دستش باشد و هركاري بخواهد ‏بكند، انتخابات آزاد مفهومي عبث است".‏

دکتر ملکي در ادامه سخنان خود با اشاره به تعريف انتخابات در لغتنامه دهخدا، به معناي برگزيدن و بيرون ‏كشيدن چيزي از ميان چيزهاي ديگر يا برگزيدن كسي از ميان جمعي براي كاري، اظهار داشت: "در مسئله ‏نظارت استصوابي شوراي نگهبان، هنگامي كه عده اي جمعي را انتخاب مي كنند وبه شهروندان مي گويند كه ‏شما حق داريد به اين افراد راي بد هيد، اين موضوع، نام اش انتخاب نيست، زيرا انتخاب قبلا صورت گرفته ‏و انتخاب كنندگان در اين شرايط وسيله اي براي تحقق اهداف نظارت اعمال شده محسوب مي شوند".‏

وي افزود: "معني نظارت استصوابي آن است كه مردم نه مي دانند چه مي خواهند و نه مي دانند چه بايد ‏انتخاب كنند و اين تنها شوراي نگهبان است كه مي فهمد، و مي داند مردم بايد چه كساني را انتخاب كنند و اين ‏توهين به مردم است".‏

دكتر ملكي در بخش ديگر از سخنان خود گفت: "اين ملت حدود صد و خورده اي سال پيش براي برپايي عدالت ‏قيام كرد و درست زماني كه اغلب كشورها در زير سلطه كشورهاي استعمار بودند ملت ايران نفت خود را ‏ملي كرد و عبدالناصر صريحا اعلام كرد افتخار مي كند كه ملي كردن كانال سوئز را از قهرمان شرق يعني ‏دكتر مصدق آموخته است". ‏

‎‎انتخابات درجمهوري اسلامي‎‎

دكتر ملكي در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به اينكه وي به همراه دكتر صالحي و...در چند انتخابات ‏اوليه جمهوري اسلامي رييس حوزه انتخاباتي بيمارستان شهداي تجريش [رضا پهلوي سابق] بود، گفت: "در ‏نخستين انتخابات يعني انتخابات رفراندوم، شاهد آن بوديم كه يكي از دوستان شميراني ما كه بعدها به مقامات ‏بسيار بالايي رسيد، با عجله به حوزه انتخاباتي آمد و با افتخار اعلام كرد كه :من از دركه تا اين جا 10 تا راي ‏داده ام."‏

دكتر ملكي سپس در ارتباط با رفراندوم قانون اساسي و با اشاره به رد صلاحيت هاي انجام شده كه منجر به ‏برگزاري انتخاباتي "سرد" شد گفت: "بعد ازظهر روز رفراندوم با پيام آقاي خميني جمعيت زيادي به پاي ‏صندوق هاي راي آمدند.مضمون پيام آقاي خميني اين بود كه من مي دانم كه قانون اساسي موجود داراي ‏اشكالات زيادي است و پس از راي گيري، به زودي قانون اساسي را تكميل خواهيم كرد". ‏

دكتر ملكي سپس تلاش هايي را كه براي تنظيم قانون اساسي و اصلاح آن درصحنه هايي كه اوحضور داشته ‏در اوايل انقلاب توضيح داد. وي دراين باره گفت: "پس از آغاز جنگ در سال 59، درميهماني كه براي ‏سفراي كشورهايي كه درجنگ از ايران پشتيباني كرده بودند ترتيب شد مانند ليبي، فلسطين، سوريه و...، در ‏همان جا حول خلاف هايي كه نسبت به قانون اساسي صورت مي گيرد بحث هايي مطرح شد و آقاي علي ‏بابايي پيشنهاد كرد جمعيتي تاسيس شودتا در باره تخلفات صورت گرفته تذكر لازم را بدهد. در همان جا ‏تصميم براين شد كه جمعيتي به نام «جمعيت مراقبت براي اجراي قانون اساسي و تكميل آن» تاسيس شود كه ‏تكميل آن بر اساس وعده اي بود كه آيت الله خميني براي اصلاح قانون اساسي داده بود". ‏

دكتر ملكي با ذكر اينكه اعضاي "اقامه" ـ مخفف نام جمعيت مذكور ـ در اوايل سال 1360 دستگير شدند و ‏جلوي حركت آنها را گرفتند، گفت: "اين مسايل ادامه داشت تا هنگامي كه نظارت استصوابي به وجود آمد و ‏توهين به ملت ايران را كامل كرد. شوراي نگهباني كه وظيفه اش نظارت بر عملكرد دولت و دستگاه هاي ‏مجري انتخابات بود تا از آنان خلافي سرنزند، خود تبديل به نهادي شد كه درمورد كانديداها، تحت عنوان ‏نظارت استصوابي تصميم مي گيرد".‏

‎‎انتخابات 76‏‎‎

دكتر ملكي در ادامه فرآيند انتخابات در ايران، اصلاحات و انتخابات 1376 را مهم ذكر كرد وگفت: "نقش ‏جوانان در اين انتخابات براي دستيابي آقاي خاتمي به رياست جمهوري بسيار حساس بود و دراين ميان ‏دانشجويان نقش ويژه اي داشتند".‏

وي افزود: "انتخابات سال 1376 انتخاباتي بود كه مردم آزاد بودند تا به كانديداي اصلي خود راي بدهند. در ‏انتخابات مجلس ششم هم مردم به خوبي مي توانستند به آن چيزي كه مايل هستند راي بدهند و دست به يك ‏انتخاب سالم بزنند". ‏

‏ دكتر ملكي سپس با طرح اين سوال كه "حتي اگر بتوانيم 200 نفررا به مجلس بفرستيم، اين مهم است كه از ‏خودمان سوال كنيم كه چه اتفاقي روي خواهد داد؟" گفت: "زماني كه اصلاحات پيروز شد ما و دوستانمان ‏گمان مي كرديم اصلاح طلبان فكر مي كنند انقلاب از اهداف خود دور شده و مانند امام حسين (ع) مي خواهند ‏حركت را اصلاح كنند. اما همانطور كه ديديم كساني كه در سلك اصلاح طلبي خود را تعريف مي كردند به ‏دليل وابستگي كه داشتند نتوانستند به قدر لازم دست به اصلاحات بزنند". ‏

وي درادامه سخنان خود بخشي از مقاله اي را كه هشت سال پيش براي ارائه به يك سمينار نگاشته بود قرائت ‏كرد و گفت: "من دراين مقاله نو شته ام كه آقاي خاتمي ودوستانش دچار يك پارادوكس هستند، مگر مي شود ‏هم قدرت هاي مطلق و مافوق قانون را قبول داشت و هم از مردمسالاري، قانونمداري و جامعه مدني دم زد، ‏اين تضاد را چگونه بايد حل كرد؟"‏

‏ وي ادامه داد: "اصلاحات به دست جرياناتي متولد شد كه از روز نخست غيرطبيعي مي نمودو امروز پس از ‏سه سال نارسايي آن كاملا آشكار شده است...بايد پس ازگذشت دو دهه [زمان نگارش مقاله] تجربه از نسلي كه ‏به قانون اساسي راي نداده است كمك گرفت وشرايط يك همه پرسي كاملا آزاد را فراهم كرد".‏

‏ دكتر ملكي با ذكر اينكه جمعيت زير 45 سال كشور حق دارد به "فرمايشات آقاي خميني در روزي كه به ‏بهشت زهرا وارد شد" استناد كند و خواهند تغيير اوضاع باشد، گفت: "آقاي خميني در آن جا صريحا اظهار ‏مي دارند كه:...اين سلطنت پهلوي اولي كه تاسيس شد فرض مي كنيم كه با اختيار مردمي بود ومجلس ‏موسسان هم با اختيار مردم تاسيس كرد، اين اسباب اين مي شود به فرض اينكه اين امرصحيح باشد، فقط رضا ‏خان سلطان باشد، آن هم براي اشخاصي كه درآن زمان راي دادند، نه براي ديگر مردم....چه حقي آن ها ‏داشتند كه براي ما سرنوشت معين كنند ؟...اين ملتي كه سرنوشت خودش با خودش بايد باشد، در اين زمان مي ‏گويد كه ما نمي خواهيم اين سلطان را، ووقتي كه اين ها راي دادند به اينكه سلطنت محمد رضا شاه را، رژيم ‏سلطنت را نمي خواهيم، سرنوشت اين ها با خودشان است.اين هم يك راه است از براي اينكه سلطنت باطل ‏است." ‏

‎‎شرايط انتخابات آزاد‏‎‎

دكتر ملكي با اشاره به بيانيه اي كه زير آن امضاي دكتر پيمان، مهندس سحابي، دكتر ابراهيم يزدي و... ديده ‏مي شود گفت: "دوستان ما براي شرايط انتخابات آزاد 20 شرط گذاشته اند كه نخستين آن برتحقق اراده مردم ‏به عنوان اساس و منشاء قدرت حكومت اشاره شده كه اين اراده بايد در يك انتخابات آزاد، سالم و عادلانه ‏اعمال شود. نهضت آزادي هم قبل از انتخابات اطلاعيه اي داده كه درآن دو شرط براي انتخابات مطرح كرده ‏است: 1- شوراي نگهبان استعفاء بدهد زيرا عادل نيست 2- ديگر آنكه انتخابات تحت نظارت بين الملل باشد".‏

وي درادامه با طرح اين سوال كه آيا موارد بالا عملي شده است گفت: "ما به چه دليل و به چه عنوان بايد ‏درانتخابات شركت كنيم درحالي كه براي نظام اين تنها شركت مردم درانتخابات مهم بوده و كيفيت آن اصلا ‏مورد نظر نمي باشد". ‏

دکتر ملکي درپايان گفت: "تا دراين مملكت تحول بنيادي به وجود نيايد، تا موقعي كه مردم صاحب اختيار ‏خودشان نباشند و تا زماني كه يك شاه يا يك شيخ همه امور در دستش باشد و هركاري بخواهد بكند انتخابات ‏آزاد مفهومي عبث است".‏