‏‏حميد احدي

کارشناسان اقتصادي و رسانه هاي معتبرجهاني در گزارش ها و مقالات خود بزرگ ترين چالش سال نو را ‏نه مسائل سياسي داخلي و خارجي بلکه مسائل اقتصادي دانسته اند که شکست دولت احمدي نژاد در انجام ‏وعده هاي خود و ناتواني اش در مهار تورم، بيکاري و گراني، همزمان با افزايش فشارهاي اجتماعي و ‏فرهنگي بر مردم، روشن ترين پيام آن است.‏

سعيد ليلاز براي‎ ‎سال 1387 همچنان اصلي ترين مساله اقتصادي و اجتماعي ايران را تورم و در مرحله‏‎ ‎بعد ‏تعيين تکليف پرونده هسته يي جمهوري اسلامي ايران دانسته است. او در مصاحبه با يک روزنامه اسپانيايي و ‏هم در گزارش سال روزنامه اعتماد اظهار عقيده کرده که شدت نرخ‏‎ ‎تورم و تمرکز آن بر مواد غذايي و ‏مسکن که مستقيماً يک چهارم کل خانوارهاي‎ ‎ايراني را به شدت تهديد مي کند، هم در سال 1386 به مراحل ‏خطرناکي رسيد و‎ ‎هم در سال 1387 در اين سطح خطرناک حتي براي ثبات اجتماعي و امنيت ملي باقي‎ ‎خواهد ماند، حال آنکه ابزارهاي در دسترس براي لگام زدن به تورم، هم‏‎ ‎اندکند، هم ناکارآمد و ناکافي و هم ‏احتمالاً اندکي دير به کار افتاده اند.‏

به نظر اين کارشناس اقتصادي براي مهار تورم هنوز اجماع کافي در دولت وجود ندارد و در عمل،‏‎ ‎سياست ‏هاي پولي انقباضي بانک مرکزي را در سال 1387 همچنان سياست هاي مالي‎ ‎دولت خنثي خواهد کرد و جز ‏سردرگمي برجاي نخواهد گذاشت‏‎.‎

منصور بي طرف، اقتصاددان، بي توجهي دولتمردان به نظرات کارشناس سازماني که به تازگي منحل شده ‏‏[سازمان مديريت و برنامه ريزي] و دلخوري از انتقاداتي که کارشناسان اين سازمان از تخصيص بودجه مي ‏کردند را در ناديده گرفتن هشدارها موثر دانسته و نوشته واضح است با توجه به شکاف مصرف و توليد و ‏نيز نياز مبرم به استفاده از گاز بيشتر در فصل زمستان، هر عضوي از دولت مي داند که بحران قطعي گاز ‏در پيش است.‏

‎ ‎به نوشته بي طرف اقتصاد ايران با اين تحولات نه چندان مثبت وارد سال جديد مي شود. ادامه اين روند بدون ‏شک به تضعيف اقتصاد نحيف ايران مي انجامد. در صورت وقوع چنين امري بايد همانند فرانسويان قديم که ‏در فوت پادشاهان خود مي گفتند "شاه مرده است، زنده باد شاه" بايد بگوييم "اقتصاد مرده است، زنده باد ‏اقتصاد ".‏

‎‎به خاطر ولخرجي ها‏‎‎

اسحاق جهانگيري وزير سابق صنايع هشدار داده که ايران به خاطر ولخرجي‎ ‎هاي رييس جمهور با خطر ‏‏"بيماري هلندي" مواجه است كه اقتصاد هلند را در دهه‎ 1960 ‎به دنبال كشف گاز طبيعي در اين كشور ‏واژگون كرد‎.‎

صادق صبا در سايت فارسي بي بي سي نوشته شکست آقاي احمدي نژاد در حل مشکلات اقتصادي کشور به ‏رغم افزايش باورنکردني درآمد هاي نفتي از محبوبيت او کاسته است‏‎ ‎و اين موضوع ممکن است که رقباي ‏محافظه کار او را براي کسب قدرت رياست جمهوري تشويق کند‏‎. ‎

اين تحليلگر مسائل ايران بر همين اساس تاکيد کرده که انتخابات مجلس گرچه به تثبيت بيشتر قدرت آيت الله ‏خامنه اي انجاميده ولي ممکن است براي آقاي احمدي نژاد خوشايند نباشد و او‏‎ ‎اولين رييس جمهوري شود که ‏نتواند بعد از پايان دور اول رياست جمهوري‎ ‎براي بار دوم انتخاب شود‏‎. ‎

محمد علي سبحاني، اقتصاددان، با تاکيد بر اين که پايگاه طبقاتي انقلا‌ب اسلا‌مي ايران طبقه متوسط است،‎ ‎نوشته تورم انفجاري خصوصا زماني كه همراه با رشد بيكاري و كاهش توليد و درآمد‎ ‎باشد فاصله طبقاتي را ‏افزايش مي‌دهد و طبقه متوسط در چنين شرايطي ضعيف‌تر‎ ‎مي‌گردد و با ضعيف‌تر شدن طبقه متوسط ‏هنجارهاي اخلا‌قي و مذهبي دچار‎ ‎اختلا‌ل شده و ناامني را نيز به‌دنبال خواهد داشت.‏

اين اقتصاددان نتيجه مي گيرد که نبايستي‎ ‎اينگونه تحولا‌ت اقتصادي را به سادگي تغيير يك رقم ساده به رقم ‏ساده ديگر‎ ‎پنداشت و اگر دقت لا‌زم صورت نپذيرد و در روش‌هاي دولت در بخش اقتصاد‎ ‎پايبندي و تعهد به ‏اصول شناخته‌شده اقتصادي و نظرات كارشناسان و نخبگان‎ ‎وجود نداشته باشد همين ارقام ساده مي‌تواند ‏مشكلا‌ت فراوان و بزرگ براي‎ ‎كشور ايجاد كند.‏

صادق زيبا کلام در پاسخ اين سئوال که چه معضلي از سال 86 به سال نو هم عبور خواهد کرد ناگزير به ‏طنز متوسل شده و گفته: هرچه‏‎ ‎فکر کردم چيزي يا موضوعي به ذهنم نرسيد. مشکلات سال 86 همگي حل ‏شده‌ و يا دست‌کم‎ ‎شروع به حل‌شدنشان شده. تورم، گراني، مشکل مسکن، بنزين، ترافيک، آلودگي‎ ‎هوا، گير ‏کردن پيشرفت مترو، پايين رفتن سطح منابع آبي کشور، پايين بودن‎ ‎بودجه بهداشت، دارو و درمان، بيکاري، ‏گسترش شکاف طبقاتي، اعتياد، فساد،‎ ‎فرار سرمايه‌ها به خارج از کشور، درجا زدن صادرات، مساله ‏هسته‌اي، قاچاق و‎ ... ‎بنابراين چه سوژه‌اي را مي‌توان پيدا کرد که در سال 1386 حل و فصل نشده‏‎ ‎باشد و ‏سرريز شود به سال 1387؟ واقعا عقلم به جايي نمي‌رسيد که دفعتا‎ ‎فوتبال همچون "فرشته نجات" به دادم ‏رسيد‎.‎

‎‎خوشبختي رو به تنزل‏‎‎

روزنامه معتبر اينديپندنت ، چاپ لندن در گزارشي از تهران ، با پيوند‎ ‎دادن عيد نوروز با مسائل اقتصادي و ‏ربط آن به انتخابات مجلس هشتم ، از‎ ‎وضعيت فعلي معيشتي مردم ايران چنين تصويري ارائه کرده:‏

‎ ‎خوشبختي ايرانيان رو به تنزل است. سياست هاي عاميانه رييس جمهور احمدي‎ ‎نژاد سه سال پس از انتخاب ‏وي به رياست جمهوري به تورم فزاينده و بيكاري در‎ ‎سطح بالا منجر شده است كه اين امر به واكنش شديد ‏انتخاباتي عليه طرفداران‎ ‎وي كمك كرد‎.
‎
يك بازرگان اروپايي كه‎ ‎در بخش آي تي ايران كار مي كند به نوشته اين روزنامه انگشت خود را روي مشكل‏‎ ‎ديگري مي گذارد كه براي جمهوري اسلامي در آينده ، درد سر ساز خواهد بود‎. ‎‏ به گفته او مسئله در مورد ‏ارسال تجهيزات نيست ، بلكه در مورد قدرت مغزي است ايران براي جبران از دست رفتن ايرانيان ‏تحصيلكرده به كمك خارجي‎ ‎نياز دارد. طبق ارقام صندوق بين المللي پول، ايران يکي از بالاترين نرخ هاي ‏فرار‎ ‎مغزها را در جهان دارد‎.