جهان هنوز مهره های سنگين خود را تکان نداده است؛

پرونده هسته ای، و آخرين برگ ها

از رئيس جمهور فرانسه تا وزير دفاع اسراييل، همه از "آمادگي برخورد" با ايران اتمي سخن مي گويند. و يک "کارشناس اقتصادي ايران با تاکيد بر اينکه شطرنج از شرق به غرب رفته است" به غرب يادآوري مي کند: "ايران هنوز مهره هاي سنگين خود را تکان نداده است."[خبرگزاري انتخاب] همان که آقاي علي لاريجاني، دبير شورايعالي امنيت ملي نيز، به گونه اي ديگر از آن سخن مي گويد: "اگرچه ما به آينده گفت و گوهاى ايران با غرب و آژانس خوش بين هستيم، اما تمام سناريو هاى هسته اى را پيش بينى و براى هر كدام از اين سناريو ها نيز راهكارهاى لازم و پاسخ مناسب را پيش بينى كرده ايم." بازيگران اين شطرنج، يا نقش آفرينان اين سناريو "مهره هاي سنگين" را چگونه حرکت مي دهند؟

واقعيت نشانگر آن است که غرب، دارد دايره پيراموني جمهوري اسلامي را هر روز تنگ تر مي کند. البته آقاي حميد رضا آصفي، سخنگوي وزارت خارجه در گفتگوي هفتگي خود با خبرنگاران اعلام مي کند که: "اين طور نيست که اروپا فکر کند فشار مي‌آورد و به نتيجه دلخواه خودش مي‌رسد. اگر قرار باشد تاواني داده شود، اروپا هم تاوان خواهد داد." اما بحث فقط بر سر يک اروپاي متحد نيست: "شيمون پرز، نخست وزير پيشين اسراييل، پس از ديدار با کاندوليزا رايس، وزير امور خارجه آمريکا، گفت اگر جهان در برابر ايران متحد عمل نکند، تهران مي تواند تلاش هاي ديپلماتيک بين المللي را به بازي بگيرد. آقاي پرز افزود رهبران ايران بزرگترين خطر زمان ما هستند." و آنچه پرز مي گويد، يک به يک انعکاس جهاني خود را نيز مي يابد.
آقاي ژاک شيراک، رئيس جمهور فرانسه در جريان بازديد از يک پايگاه زيردريايي هاي هسته اي اين کشور مي گويد: "واکنش فرانسه به هر دولتي که به حملات تروريستي عليه اين کشور دست بزند ممکن است با استفاده از سلاح هاي متعارف باشد يا ممکن است ماهيت ديگري داشته باشد." او از زرادخانه اي سخن مي گويد که "توان کنوني آن حدود 350 سلاح اتمي برآورد مي شود" و به نوشته بي بي سي "براي چنين موقعيتي آماده شده است."
فرانك والتر اشتاين‌‏ماير، وزير امور خارجه آلمان، اگر چه هنوز مي گويد "راه ‌‏حل ديپلماتيك براي بحران هسته‌‏اي ايران بهترين گزينه است"، اما بلافاصله اين را نيز مي افزايد که: "فكر مي‌‏كنم تاكنون صبر زيادي از خود نشان داده‌‏ايم . در سال 2003 بود كه ناظران هسته‌‏اي بين‌‏المللي مشخص كردند كه بلند پروازي‌‏هاي هسته‌‏اي تهران با پيمان منع گسترش تسليحات هسته‌‏اي سازگار نيست."

زمان عمل

اعضاي كنگره آمريكا در قطعنامه اي از دولت جرج بوش مي خواهند "مجازات هاي اقتصادي، سياسي و ديپلماتيک عليه ايران اعمال کند." پيشنهاد دهنده اصلي يک سناتور دمکرات است که مي انديشد: "ايران در صف مقدم پشتيباني از تروريسم جهاني است. ايران يک تهديد است. بايد با آنها برخورد شود. باج دهي کارگر نمي افتد. سخنان زيبا هم همين طور. مابايد از ديپلماسي، مجازات هاي اقتصادي و ساير ابزارها استفاده کنيم تا ناچار به توسل به اقدام نظامي نشويم. زمان عمل همين حالا است. ما آمريکايي ها از سال ها پيش اين تهديد را ناديده گرفته ايم."[ راديو فردا] سخنان سناتور بياه، که گفته مي شود کانديداي رياست جمهوري آمريکا در سال 2008 نيز هست، توسط خانم هيلاري کلينتون مورد تاييد قرار مي گيرد. او مي گويد: "به باور من ما لحظه حساس در برخورد با ايران را از دست داديم، زيرا کاخ سفيد تهديدها را کمتر از آنچه هست جلوه داد و مذاكرات را به ديگران وانهاد. من قبول ندارم در برابر تهديدهايي از قماش تهديدهاي کره شمالي و ايران بايد مساله را به ديگران واگذاشت و خود به تماشا ايستاد."

سناتور مک کين، ديگر عضو دموکرات سناي آمريکا هم، حرف آخر را همان اول مي زند: "ما اکنون براي مجازاتها بايد به سازمان ملل متحد برويم. اگر روسيه و چين بنا به دليل هاي نفرت آور نمي خواهند به ما بپيوندند ما خودمان بايد با اراده کامل به پيش برويم. تنها يک چيز بدتر از دست يازيدن آمريکا به اقدام نظامي است و آن همانا ايران مجهز به جنگ افزارهاي هسته اي است."

خانم مرکل، صدراعظم آلمان، همانند همتايان انگليسي اش، به ماشين جنگي آمريکا پيوسته. حتي شيخ محمد بن زايد آل نهيان، وليعهد ابوظبي "پس از ديدار يك ساعت و نيمه با ژاك شيراك رئيس جمهور فرانسه در كاخ اليزه، در پاسخ به پرسشي درباره برنامه‌هاي هسته‌اي ايران" مي گويد: "وجود قدرت‌هاي هسته‌اي در منطقه‌ خاورميانه براي تمام منطقه خطرناك خواهد بود و اين به معناي اين است كه ما با برنامه هسته‌اي ايران مخالف هستيم."

عبدالله گل، وزير امور خارجه تركيه از ايران مي خواهد "در زمينه فعاليت‌‏هاي هسته‌‏اي خود شفاف عمل كند." و نصيحت مي کند که: "مذاكرات خود را با سه كشور اتحاديه اروپا متوقف" نكنيد و اظهار اميدواري مي کند که "عقل سليم غالب باشد و تنش‌‏هاي جديد در منطقه رخ ندهد."

به مناقشه دامن نزنيد

در چنين فضايي است که فيدل کاسترو، رهبر کوبا در يک برنامه زنده تلويزيوني از اينکه "آمريکا و متحدانش با دستاويز قرار دادن توجيه ناپذيرترين بهانه ها به ايران حمله اتمي کنند" ابراز نگراني مي کند. و تحت همين شرايط است که کوفي عنان، دبيرکل سازمان ملل متحد، به توصيه شخصي روي مي آورد: "توصيه شخصي من به ايراني ها اين است که محيطي ايجاد کنند که امکان جلو رفتن مذاکرات در آن فراهم شود." او با علم به اتفاقاتي که در شرف وقوع است، مي افزايد: "فکر مي کنم آنها ـ ايراني هاـ نبايد به مناقشه دامن بزنند، نبايد تحقيقات سوخت هسته اي را پيش ببرند. ما براي ايجاد اطمينان و اعتماد نياز به زمان داريم تا اين مذاکرات در فضايي که مناسب است انجام شود."

خلاصه و در يک کلام: فضا مناسب نيست. آن اندازه که ملموس ترين نشانه هايش از سوئيس بي طرف سر بر مي آورد. نه فقط "بانک يو بي اس سوئيس که بزرگترين بانک اروپا از نظر دارايي است، به دليل آنچه ريسک اقتصادي خوانده، تصميم گرفته است کليه مبادلات پولي خود با جمهوري اسلامي را متوقف کند"، بلکه "بانك كرديت سوئيس نيز اعلام كرد كه قصد دارد مناسبات تجاري با ايران را قطع كند." و اين تازه اول سحر، از نوع غربيست.

يارگيري از ميان متهمين

اما در آن سو چه مي گذرد؟ آقاي احمدي نژاد به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي ايران، با رهبران ده گروه فلسطيني ملاقات مي کند و آن هم "ساعاتي بعد از آن .. که شائول موفاز، وزير دفاع اسراييل ايران و سوريه را متهم کرده که مستقيما در بمب گذاري انتحاري ۱۹ ژانويه در تل آويو دخالت داشته اند." بعد به ديدار حسن نصرالله، دبيرکل حزب الله لبنان مي رود. گروهي که "غرب ايران را به حمايت مالي و نظامي" از آن متهم کرده است. مقتدي صدر، به ايران دعوت مي شود و به گزارش خبرگزاري فارس "پس از ديدار با علي لاريجاني دبير شورايعالي امنيت" در جمع خبرنگاران مي گويد: "جيش المهدي براي حفاظت و حمايت از اسلام، منافع ملت عراق و كشورهاي اسلامي تشكيل شده و اگر كشورهاي همسايه از جمله ايران، عربستان و سوريه مورد حمله قرار گيرند، از آنها حمايت مي‌كنيم."

سخني که خالد مشعل از رهبران حماس، نيز پيش از اين گفته است: "نسبت به هرگونه اقدام نظامي عليه ايران، به اسراييل هشدار" مي دهيم. و "‌وزارت امور خارجه ايران اخبار موجود مبني بر انتقال دارايي‌هاي ايران از بانك‌هاي غربي را تكذيب" مي کند. آقاي داوود دانش جعفري، وزير امور اقتصادي و دارايي هم ضمن رد اخبار مربوط به مسدود شدن دارايي هاي کشورش در بانک هاي اروپايي و اقدام دولت جمهوري اسلامي در انتقال نقدينگي خود از بانک هاي اروپايي به آسيا براي پيشگيري از چنين رخدادي "گزارش ها و گمانه زني ها" در اين زمينه را "بحث هاي سياسي" مي خواند. و بي توجه به اتفاقاتي که در سوئيس روي داده، مي گويد: "اگر اروپايي ها دست به چنين اقدامي بزنند، اين اقدام به ضرر خودشان تمام خواهد شد."

و کسي به گفته هاي محسن ميردامادي، رييس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس ششم، كه رياست كميسيون سياست خارجي جبهه مشاركت ايران اسلامي را نيز برعهده دارد، توجه نمي کند که مي گويد: "چالش بين ما و غرب در بحث هسته‌ اي مانند بازي شطرنج است كه هم آنها مي‌دانند ما دنبال چه هستيم و هم ما مي‌دانيم كه آنها مي‌خواهند ايران چرخه‌ سوخت كامل نداشته باشد. مهم اين است كه در اين صحنه‌ شطرنج چطور بازي كنيم كه بازي خيلي زود‌ تمام نشود." آن هم در حالي که "ما در پرونده‌ي هسته‌اي با بيشتر برگ‌هايي كه مي‌توانيم بازي كنيم بازي كرده‌ايم." ضمن آنکه "توان غير متعهد‌ها محدود است و بعضي اقدامات ما آنها را در شرايط محدودتري هم قرار مي‌دهد". غير متعهدهايي که "همانطور كه به ما نزديكي دارند" برخي شان "نزديكي بيشتري با آمريكا دارند."

حالا باز هم آقاي لاريجاني، از کار روي "سناريوهاي مختلف" سخن مي گويد، و احمدي نژاد در جست و جوي متحد، در "نامناسب ترين وقت" [صادق زيبا کلام] به سوريه مي رود. و انگار کسي توجه ندارد که: "در سال‌هاي اول انقلاب، هم به دليل شرايط خاص بعد از انقلاب و هم به دليل نظام بين‌المللي دو قطبي، اين سياست تهاجمي مي‌توانست در مواردي نتيجه‌ مثبت داشته باشد، اما امروز نظام بين‌الملل متفاوت است."[محسن ميردامادي]