پرونده هسته اي به شوراي امنيت رفت

رويارويي مستقيم ايران و آمريکا

در 4 روز فاصله اجلاس لندن تا اعلام راي شوراي حکام، جهان نگاهش به وين بود و نبردي لحظه به لحظه ادامه داشت. آمريکا در رأس ائتلاف جهاني پرونده هسته اي را به شوراي امنيت نزديک مي کرد و جمهوري اسلامي مي کوشيد آن را به هر روش دور کند. و سرانجام نيروي جهاني فائق آمد و پرونده به شوراي امنيت رفت، جائي که اکنون رئيس دوره اي آن آمريکاست. نبرد رويا رو، آغاز شده است.

شوراي حكام آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، روز شنبه- ديروز- با 3 رأي مخالف،‌ 5 رأي ممتنع و 27 رأي مثبت از ميان 35 كشور عضو اين شورا، قطعنامه‌ پيشنهادي سه كشور اروپايي درباره ايران براي گزارش مساله هسته‌يي تهران به شوراي امنيت را تصويب كرد.

سه كشور كوبا، سوريه و ونزوئلا عليه قطعنامه‌ شوراي حكام و پنج كشور الجزاير، بلاروس، اندونزي، ليبي و آفريقاي جنوبي به اين قطعنامه رأي ممتنع دادند. هند اين بار نيز عليه ايران راي داد و با موضع غرب همراهي كرد.

شبكه خبري بي.بي.سي با انتشار گزارش زنده‌ تلويزيوني اعلام كرد كه گزارش مساله هسته‌ اي ايران به شوراي امنيت به اقدام فوري اين شورا عليه ايران نمي‌انجامد و صرفا وزن شوراي امنيت را براي اعمال فشار بر ايران به آژانس اضافه خواهد كرد.

بر اساس اين گزارش، سفير انگليس پس از پايان اين نشست با قرائت بيانيه‌اي ايران را به همكاري با آژانس فراخواند و در ادامه هشدار داد كه اگر ايران به اين همكاري تن ندهد فشار شوراي امنيت افزايش خواهد يافت.

در بند 2 قطعنامه‌اي كه به پيشنهاد سه كشور اروپايي آلمان، انگليس و فرانسه عليه جمهوري اسلامي به تصويب رسيد، آمده است: "از مديركل مي‌خواهد كه به شوراي امنيت سازمان ملل گزارش دهد كه اين گام‌ها از سوي آژانس براي ايران ضروري اعلام شده‌اند و به اين شورا همه گزارش‌ها و قطعنامه‌هاي آژانس مرتبط با اين موضوع را گزارش دهد."

در بند 8 اين قطعنامه نيز آمده است: "از مديركل درخواست مي‌كند درباره‌ اجراي اين قطعنامه و قطعنامه‌هاي قبلي به اجلاس عادي بعدي شوراي حكام گزارش دهد تا مورد بررسي قرار گيرد و اين گزارش را به همراه هرگونه قطعنامه‌ تصويب شده در ماه مارس در شوراي حكام به شوراي امنيت سازمان ملل بفرستد." به گزارش بي بي سي غرب منتظر واكنش ايران به اين قطعنامه‌ است.

پاسخ ايران

ايران دقايقي بعد از قرائت نتيجه راي گيري اعلام كرد، فورا گام‌ها را براي ازسرگيري غني‌سازي اورانيوم در مقياس كامل برخواهد داشت و بازرسي‌هاي آژانس را محدود خواهد كرد. جواد وعيدي، معاون امنيت بين‌الملل شوراي عالي امنيت ملي ايران به خبرگزاري فرانسه، اعلام كرد: "دولت ما مجبور به انجام غني‌سازي در مقياس كامل است."

يك مقام مسوول در سازمان انرژي اتمي ايران هم به خبرگزاري دانشجويان ايران [ايسنا] گفت: "سازمان انرژي اتمي ابلاغيه‌اي را دريافت كرده كه در صورت گزارش مساله‌ هسته‌يي ايران به شوراي امنيت در جلسه‌ امروز شوراي حكام، اجراي داوطلبانه‌ پروتكل الحاقي و كليه‌ تعليقات هسته‌يي داوطلبانه را متوقف خواهد كرد."

گام به گام با روزهاي آخر

همه چيز از سه شنبه 11 بهمن 1384 وارد مرحله تازه اي شد. جواد وعيدي يک مامور عاليرتبه سابق امنيتي که اکنون رئيس هيئت مذاکره کننده جمهوري اسلامي است، صبح اين روز در هواي سرد بروکسل از نشست با نمايندگان اتحاديه اروپا بيرون آمد. خبرنگاران در انتظارش بودند. وعيدي که افکار عمومي ايران نمي دانند درآن جلسه چه شنيده بود، دست هايش رادر جيب لباس زمستاني اش کرد و خبري راداد که حتما در تهران، بيشتر منتظرش بودند: "مذاکرات بسيارمثبت و خوب بود." ظاهرانتيجه اين بود که باعقب نشيني جمهوري اسلامي، سران 6 قدرت بزرگ که درلندن داشتند کنفرانس داووس را بر گزار مي کردند از ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت منصرف شده اند.

بعد از جواد وعيدي، نوبت علي اصغر سلطانيه بود که خبر خوش بدهد. او که نماينده ايران در آژانس بين المللي انرژي اتمي است، با قاطعيت تمام گفت: "روسيه وچين عليه ايران رأي نخواهند داد." باين ترتيب جاي نگراني نبود. حتي اگر پرونده به شوراي امنيت هم مي رفت، راي نمي آورد. اطمينان سلطانيه هم قاعدتا به توافق به روسيه و چين بر مي گشت که بعدا سايت بازتاب خبر آن را داد. بازتاب نوشت: "روسيه به ايران، تعهد داده بود در ازاي موافقت ايران با طرح غني‌سازي در آن كشور، مخالفت خود را با هرگونه گزارش ايران به شوراي امنيت اعلام كند. كشور چين هم قرار بود، با شرط مشابهي در اين طرح شركت داده شود. علي لاريجاني، مذاكره‌كننده ارشد ايران در سفر هفته گذشته خود به مسكو و پكن بر سر يك توافقنامه جامع براي حل مسئله هسته‌اي ايران به توافق كلي رسيد و قرارشد، جزييات آن در مذاكرات آينده به توافق سه طرف برسد."

هنوز چندساعت بيشتر ار سخنان "خوش"، نمايندگان عاليرتبه جمهوري اسلامي نمي گذشت که خبري در راس اخبار جهان قرار گرفت: 5 کشور صاحب حق وتو باضافه آلمان خواستار ارجاع پرونده به شوراي امنيت بودند و آن هم در نشستي که دو روز بعد يعني پنجشنبه 13 بهمن در وين بر پامي شد.

بيانيه شديداللحن قدرت هاي بزرگ جهاني، امضاي موافق چين و روسيه راهم همراه داشت. امري که همه محاسبات ناشي از "نگاه به شرق" را باطل و سياست برادران لاريجاني- احمدي نژاد رابي ثمر کرد و به نوشته سايت بازتاب سياستمداران وديپلمات هاي ايران را در "بهت" فروبرد.

تنها 2 روز تا بر پائي نشست فوق العاده شوراي حکام فرصت، و طرفين بسرعت آرايش جديد گرفتند و نبردي آغاز شدکه جهان نظاره گر آن بود.

روسيه به بازي خود ادامه داد. چين که سرانجام جانب قدرت هاي جهاني را گرفته بود، بازهم در سکوت فرو رفت. آمريکا واروپا هم سياست مرحله اي خود را ادامه دادند، امري که البرادعي هم باآن همراهي مي کرد.

جبهه اکنون متحد غرب در حاليکه مرتب بر طبل خطر جمهوري اسلامي براي "جهان دمکراتيک" مي کوبيد، راه مذاکره را هم باز مي گذاشت. اما "پنجره فرصت" که در اجلاس پائيزه بروي ايران گشوده ماند، اکنون تبديل به "روزن فرصت" شده که يک ماه ديگر باز مي ماند. جبهه غرب گام به گام جلو آمد تا براي لحظه آخر، هم افکار عمومي جهان را بيشتر آماده کند و هم از انعکاس حوادث در ايران براي ايجاد شکاف بيشتر، فرو ريختن اقتصاد کشور و انزواي حاکميت سودببرد. جرج بوش هم همين سياست رادنبال گرفت. او پروند ه هسته اي را به نظام جمهوري اسلامي پيوند زد. ايران را "گروگان گروه کوچکي از روحانيون" خواند و بر پائي "ايران آزاد ودمکراتيک" را به سرنوشت جهان مربوط دانست. او از سوريه، ايران، برمه، زيمبابوه وکره شمالي بعنوان "نيمه غير دمکراتيک" جهان نام برد و بر قراري "عدالت و صلح" در جهان رامشروط به "آزادي" اين کشورها کرد.

وزير خارجه آلمان هم در بازگشت از کنفرانس لند ن گفت که جمهوري اسلامي مي خواهد با داشتن سلاح اتمي بقاي خود راتضمين کند و اعلام کرد: "ايران با دست يابي به تسليحات هسته اي بي ثبات تر مي شود."

در اين سوي جبهه، در ايران سه انديشه بسرعت شکل گرفت و علني شد. نيروهاي سياسي مخالف و منتقد در داخل و خارج کشور که نگران جنگ و خطر تجزيه ايران هستند، خواستار سياست مدبرانه براي عبور از بحران شدند.

در حاکميت ايران، اصلاح طلبان از زبان رئيس جناح اقليت خود در مجلس اعلام کردند که سياست خاموشي علني را برگزيده اند و نظريات خود را از طريق برخي شخصيت هاي به اطلاع سران نظام رسانده اند.

جناح راست حاکم بر ايران، به دو بخش تقسيم شد. بخشي که روزنامه کيهان سخنگوي آنهاست، خواستار خروج فوري ايران از انرژي اتمي شد. اما بخش ديگر که بعد از تشکيل جلسه فوق العاده سران نظام سياست معتدلتري را پيش گرفته، تلاش کرد تا با تهديد از سرگيري غني سازي و تمرکز حمله بروي اروپا، مانع از رفتن پرونده به شوراي امنيت شود؛ ودر عين حال از آمادگي مقابله با هر نوع تهديد سخن گفت. سخنان احمدي نژاد که همراه باوزير دفاعش ار تاسيسات نظامي بندر بوشهر ديدن مي کرد، آغاز اعلام اين سياست بود. لاريجاني و رفسنجاني همين را گفتند و بيانيه 212 نماينده مجلس هم بر همين امر تأکيد داشت. تنها يک بار علي لاريجاني تهديد کرد که در صورت رفتن پرونده به شوراي امنيت "ايران از تمام ظرفيت منطقه اي خود استفاده خواهد کرد."

روز پنجشنبه 13 بهمن 1384 شوراي حکام تشکيل جلسه داد. علي لاريجاني همزمان نامه اي خطاب به رئيس سازمان انرژي اتمي نوشت و شديدا اروپا رامورد حمله قرار داد. مذاکرات روز اول به نتيجه نرسيد. منابع خبري ايران از مخالفت گروه کشورهاي غير متعهد خبر دادند. رسانه هاي مستقل اعلام کردند جمهوري اسلامي از حمايت کوبا، ونزوئلا و سوريه بر خوردار است.

روز دوم و در حاليکه اجلاس بادو ساعت تاخير در حال تشکيل در وين بود، هاشمي رفسنجاني در خطبه هاي نماز جمعه تهران تهديد و تقاضا را با هم آميخت. او گفت: "اگراعتماد وجود نداشته باشد، زنجيره امنيت جهاني مي پاشد، لذاما صميمانه مي خواهيم شوراي حکام اين ظلم تاريخي را مرتکب نشوند."

علي لاريجاني هم بعنوان آخرين تير ترکش ايران، به آژانس بين المللي اتمي اعلام کرد که نامه "توقف اجراي پروتکل و لغو کليه تعليقات داوطلبانه را آماده کرده است."

تيري که مانند ديگر تيرهاي تيم برادران لاريجاني- احمدي نژاد به هدف نخورد. شوراي حکام در جلسه شنبه خود تنها با سه راي مخالف سوريه، کوبا و ونزوئلا، طرح اروپا را تصويب کرد تادرست در زماني که آمريکا برهبري جان دالتون تند رو، رئيس دوره اي شوراي امنيت مي شود، مرحله بعدي نبرد را آغاز کشود.

تندروان موفق شدند تنها در عرض 5 ماه اروپا راکنار بزنند و رو در روي آمريکا بايستند.