راه ليبي

تمام هفته اي که با آن آخرين ماه در تقويم ايراني آغاز مي شود، پرونده هسته اي، محور رويدادها، گفت و گوها و سفرها بود. طرفين جدالي که نظريه پرداز سپاه پاسداران آن را "نقطه برگشت ناپذير" مي داند، در ماهي که "تصميم نهايي" در شوراي امنيت اتخاذ خواهد شد، سخت در کار چيدن مهره هاي خود بودند.

دو تيم مذاکره کننده ايران که به بروکسل و مسکو رفته بودند، در آغاز هفته به تهران باز گشتند. در آخرين لحظه سرپرست تيم مذاکره کننده در مسکو تغيير يافته بود تا علي حسيني، نامش جانشين جواد وعيدي شود. تغييري که بايد در سفري که نشريات مسکو آن را "آخرين بخت ايران" ناميدند، به نتيجه مثبتي مي رسيد.

در داخل ايران از نتايج مذاکرات هيچ اطلاعي در اختيار مردم نگذاشته بودند تا سياست "چراغ خاموش" ادامه يابد. سخنان کلي و "ديپلماتيک" هم طبق معمول از "پيروزي" ايران در مذاکرات و "عقب نشيني" اروپا و روسيه خبر مي داد.
در خارج از ايران ولاديمير پوتين بود که به صراحت گفت: "مذاکرات با ايران به آساني پيش نمي رود." خبرگزاري ها گزارش هايي منتشر کردند که در يک نقطه مشترک بود: "دو تيم مذاکره کننده اتمي ايران شکست خورده به تهران بازگشتند."

در حاليکه خالد مشعل، رئيس دفتر سياسي حماس در تهران بود و تظاهرات "طلاب" و "دانشجويان" در مقابل سفارت ايتاليا به خشونت انجاميد، وزير خارجه ايران ـ منوچهر متکي ـ از ادامه مذاکرات با روسيه خبر داد. روزنامه کيهان که منعکس کننده افراطي ترين نظريات در جمهوري اسلامي است، اين مذاکرات را بي ثمر دانست. جبهه مشارکت هم اعلام داشت: "همه جناح ها در ايران با مواضع دولت در برابر بحران اتمي موافق" نيستند.

سياست سرکوب هم ادامه يافت. خبر صدور حکم اعدام دو نفر از کساني که گفته مي شود در اهواز بمب گذاري کرده اند، رسما اعلام شد. وزارت ارشاد اسلامي با صدور مجوز براي نشريه "سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي" مخالفت کرد. سازمان هاي حقوق بشري اطلاع دادند که يک زنداني سياسي ديگر، يعني سعيد ماسوري در آستانه اعدام است. و آيت الله منتظري، روحاني منتقد سالخورده، در مصاحبه با راديو فرانسه گفت: "با ولايت مطلقه فقيه مخالفم". و اين درست روزي بود که فهرست ده کشور دنيا ـ از جمله ايران ـ که با سيستم ديکتاتوري اداره مي شوند، انتشار يافت.

حسن عباسي، نظريه پرداز دانشگاه سپاه پاسداران از "نفرت" و "فاصله پرنشدني" با غرب خبر داد. او گفت: "به نقطه برگشت ناپذير رسيده ايم. هر لحظه بايد در انتظار حادثه بود." او گفت که ايالات متحده و کاخ سفيد بر "رويارويي" اصرار دارند و بهانه ها را هم برشمرد: "دسترسي به سلاح اتمي، حمايت از تروريسم، نقض حقوق بشر و عدم فرهنگ دموکراسي در ايران."

حسن روحاني هم در فصلنامه مرکز تحقيقات استراتژيک مجمع تشخيص مصلحت نظام، سخناني را منتشر کرد که چند ماه پيش در جمعي کوچک بر زبان رانده بود. فصلنامه "راهبرد" که ارگان مرکز تحت رياست حسن روحاني است، از قول وي نوشت: "تمام اشکالات از مخفي کاري ما ناشي مي شود." و اضافه کرد که امريکا، غرب و آژانس بين المللي انرژي اتمي از هر آنچه جمهوري اسلامي پنهان مي کرد، مطلع بود، و آنها را در جريان مذاکرات رو کرد. اما مهم ترين بخش سخنان روحاني جايي بود که از توصيه اروپا به جمهوري اسلامي براي پذيرش "مدل ليبي" خبر داد. ليبي که از سخنان روحاني معلوم بود، همه اطلاعات محرمانه و روابطش با جمهوري اسلامي را هم به آمريکا داده است، بسيار زود با درک شرايط نوين جهاني "تسليم" شد. از دانش سلاح اتمي دست شست، استقرار حقوق بشر را پذيرفت و صلح خاورميانه ـ يعني پذيرش اسرائيل ـ را مورد قبول قرار داد.

سخنان حسن روحاني از طرف برخي نيروهاي جناح راست شديدا مورد حمله قرار گرفت و برخلاف "منافع ملي" ارزيابي شد. اما، جان بولتون، نماينده تندروي آمريکا در سازمان ملل، که اکنون رئيس دوره اي شوراي امنيت است، حرفي را زد که روحاني گفته بود: " ايران بايد به همان راهي برود که ليبي رفت." توني بلر، نخست وزير انگلستان هم در ديدار با خانم مرکل، صدر اعظم آلمان، همين نظريه را تاييد کرد: "ايران بايد تمکين کند. راه حل قطعي خاورميانه اين است: دموکراسي، حقوق بشر، صلح".

هفته آغازين ماه پاياني ايران، هفته بسيارمهمي بود. کوه يخي که نوک آن با چراغ قرمز پرونده هسته اي پيدا بود، از زير آب هاي توفاني سياست بيرون آمد. جمهوري اسلامي بر سر دوراهي است: يا پذيرش شرايط نوين جهاني و يا درگيري با جهاني که آمريکا براي جنگ آماده اش مي کند. جنگي که يکي از آخرين مراحل براي آغاز آن، آماده سازي دولت هاي شيخ نشين خليج فارس است. کاري که به عهده خانم کوندوليزا رايس گذاشته شده تا همين هفته به انجام برساند. روزنامه فيگارو در تفسير سفر وزير خارجه آمريکا نوشت: "کاخ سفيد با فرستادن کوندوليزا رايس به خاورميانه در نظر دارد کشورهاي عرب منطقه را عليه ايران بسيج کند" آن هم در هفته اي که الموطن خبر داد: "طرح حمله آمريکا به تاسيسات هسته اي ايران وارد مرحله عملي شده است."