فصل مذاکره

به خاطر داريم که چگونه خاتمي در اجلاس سازمان ملل متحد در نيويورک، حتي قادر نشد از هراس قرار گرفتن در کنار بيل کلينتون و واکنش هاي "انفجاري" محافظه کاران، در کنار ساير رهبران جهان اقدام به گرفتن عکس يادگاري کند. اکنون، با روي کار آمدن احمدي نژاد، قبح مذاکرات ريخته و موضوع جهان اسلام وعراق به محملي براي مذاکره دو کشور تبديل شده است.

اما در اين مذاکره، هريک از دو کشور سعي دارد از موضع حتي المقدور کم هزينه تري برخورد کند. از طرفي کاخ سفيد موضوع مذاکرات مک فارلين را هيچ گاه از خاطر نخواهد برد. از اين رو مدعي است که مذاکرات پنهاني را نخواهد پذيرفت. از طرف ديگر ايران نيز که مذاکره با آمريکا را به تابويي تبديل کرده دچار اين مشکل است که مبادا مذاکره به شکاف ميان نيروها يش منجر شود. مفسران غربي معتقدند رد پاي اين واقعيت در سخنان احمدي نژاد رييس جمهور ايران به وضوح خودنمايي مي کند.

اما آنچه در اين زمينه قابل به نظر مي رسد، نگراني عميق تري است که قبلا براي جناح نومحافظه کار ايران دستاورد پيروزي در انتخابات 84 را به همراه داشته است. قبلا اين جناح با وارد ساختن ضربات پي درپي شکاف ميان اصلاح طلبان را عميق ساخت. اين شکاف ناشي از واقعيت هايي چون "ايجاد هر 9 روز يک بحران" بود. اکنون نومحافظه کاران آمريکا، به نوبه خود، در صدد برآمده اند تا با ايجاد فشارهاي مضاعف، صفوف نومحافظه کاران ايران را بشکنند. آنان مدعي اند اين فشارها مي تواند اختلافات داخلي جبهه راست ايران را شفاف تر سازد. به همين دليل در تفاسيرشان، مرزي مشخص ميان مواضع مسوولان ايران قائل مي شوند.

نگراني هاي برخاسته از همين فرايند است که اکنون موضوع ريزش نيروها در داخل را حول موضوع مذاکره با آمريکا، به مساله اي جدي در نظام سياسي ايران تبديل کرده است. نگراني اي که قادر است فصل مذاکره را به پارادايم مسلط بر تغييرات ايران تبديل کند. چه به دنبال هرگونه موافقتي، سياست هايي در دستور کار رهبران قرار مي گيرد که مي تواند اعتراض شديد طيفي از محافظه کاران را در پي داشته باشد. و اين خود، موضوع فصل مذاکره وايجاد تغيير است.

اين امر از آن جهت مي تواند به پارادايم مذاکره براي تغيير تفسير شود که شايد هردو طرف به خوبي مي دانند که بن بست در مذاکرات، مي تواند راه صعب العبور تصميم هاي شوراي امنيت در باره ايران آسان کند.