|
راههاى احتمالى ايران براى حل مناقشه اتمى
داود هرميداس
باوند دولت ايران خواستار عدم
دخالت شوراى امنيت سازمان ملل متحد در پرونده هستهاى ايران شده و
همزمان اعلام كرده است كه آمادگى همكارى با آژانس بينالمللى انرژى
اتمى را دارد. آيا ايران حامل پيشنهاد جديدى در جريان مذاكرات احتمالى
با آژانس است؟ آيا در مهلت زمانى كمتر از يكماهى كه شوراى امنيت به
جمهورى اسلامى داده، راههايى براى برونرفت از بنبست هستهاى ايران
وجود دارد؟ در همين زمينه، دكتر داود هرميداس باوند كارشناس روابط
بينالملل، به پرسشهاى صداى آلمان پاسخ داده است.
مصاحبهگر: بهنام باوندپور
دویچهوله: دکتر باوند، نماینده ایران در آژانس بینالمللی
انرژی اتمی، آقای سلطانیه، آمادگی ایران برای همکاری تنگاتنگ با آژانس
را اعلام کرده و همزمان خواسته است که شورای امنیت از دخالت در پرونده
ایران پرهیز بکند. با توجه به اینکه خواستهای شورای امنیت از ایران
روشن است، فکر میکنید این پیشنهاد ایران چه تاثیری در روند رسیدگی به
پرونده هستهای ایران داشته باشد؟
داود هرمیداس باوند: در بیانیهای که شورا امنیت
صادر کرد، در محدودهی فصل شش منشور که ناظر به حل و فصل مسالمتآمیز
اختلافات بینالمللی بوده، درخواست شده است که ایران مفاد قطعنامههای
صادره از سوی شورای حکام آژانس را بپذیرید، بخصوص بيانيه سپتامبر ۲۰۰۵.
نظری که ایران مطرح کرده دقیقا معطوف به همین نکته است که مسئلهی
ایران باید در چارچوب مذاکرات میان ایران و آژانس پیگیری و نهایتا حل و
فصل بشود.
دویچهوله: دکتر باوند، با پوزش، دقیقا مشکل در همینجاست.
قبلا هم کشورهای اروپایی تاکید کرده بودند که فقط در صورتی حاضر به
ادامهی مذاکره با ایران هستند که طرف ایرانی با پیشنهادهای مشخصی به
سر میز مذاکره برگردد! فکر میکنید آقای سلطانيه با اظهارات اخیر خودش
حامل پیشنهاد مشخصی برای طرف مقابل است؟
داود هرمیداس باوند: بله! ببینید، موضعی که
اتحاديه اروپا در این مورد اتخاذ کرده اين است که هرگونه انجام
مذاکراتی منوط است به تعلیق جریان غنیکردن اورانیوم، حال به هر
شکلاش، مسئلهی آژانس هم همین است. آژانس هم قطعنامهی سپتامبر
۲۰۰۵ تاکید کرده است که ایران باید فعالیتهای مربوط به غنیسازی را
بطور دائم، کامل و در تمام فعالیت بحال تعلیق دربیاورد. بنابراین،
اختلاف عمدهای نیست میان موضع اروپاییها و موضع آژانس و لذا، اگر
مسئله صرفا در محدودهی پیشنهادات آژانس مطرح بشود، اولین نکتهاش
تعلیق کامل و دائم است و اگر مذاکرات به موازات آن با کشورهای اروپایی
آغاز و احیاء بشود، لااقل تا این تاریخ هم اروپاییها خواهان این
بودهاند که هرگونه انجام مذاکرات سازنده منوط به تعلیق برنامههای
غنیسازیست در هر شکلاش.
دویچهوله: حالا سوال بر سر جای خودش میماند، دکتر باوند.
آیا نماینده ایران حامل پیشنهاد مشخصی هست؟
داود هرمیداس باوند:
پیشنهاد مشخصی تا اینجا
نبوده، ولی حاکی از این است که ایران مایل است بنحوی مسئله را در
چارچوب آژانس یا بر مبانی پیشنهادات آژانس حل و فصل بکند. ولی پیشنهاد
مشخصی که موید یک تغییر اساسی در نگرش فعلی ایران باشد نبوده است، اما
اینجور مستفاد میشود که تمایلی برای تغییر در مواضع اولیه خودش دارد.
دویچهوله: اصولا در مدت کوتاه کمتر از یکماهی که ایران
دارد، به نظر شما، جمهوری اسلامی چه راههایی در پیش روی خودش دارد تا
پرونده را مجددا بتواند از شورای امنیت به آژانس بینالمللی انرژی اتمی
برگرداند؟ آیا اصولا راهی جز آنچه وزیر خارجه آلمان، آقای اشتاین مایر
گفته است، یعنی «انزوا» یا «همکاری»، وجود دارد؟
داود هرمیداس باوند:
چهار آلترناتیو وجود دارد.
یکی در رابطه با خود آژانس است. دو، احتمالا احیای مذاکرات با
اروپاییها. سه، در چارچوب پیشنهاد سابق روسیه که طرفین تعدیلاتی در
مواضع اولیه خودشان بکنند و نکتهای که مهمتر از همه هست، مسئلهی
احتمال مذاکره با خود آمریکاست. یعنی چون آمریکا مدعی اصلی و
تعزیهگردان این جریان مقابلهجویی با ایران بوده است، اگر به هر دلیلی
شرایطی بوجود بیاید که آمریکا آمادگی مذاکره مستقیم با ایران را در
این مورد داشته باشد، خوب، میتواند سریعتر حلال مشکل باشد. و اگر
انجام بشود و بخواهيم به نتیجهی مطلوب برسد، راهش مذاکره
مستقیم با خود آمریکاست.
دویچهوله: دکتر هرمیداس باوند، از اینکه به پرسشهای ما
پاسخ دادید از شما بسیار سپاسگزارم.
|