علی رنجی پور
از مهمترین دستاورد های اعتصاب غذای دراز مدت "اکبر گنجی"، که به همراه تحریر نامه ها و نوشته های آتشین از سوی او، در فضای سیاسی راکد کشور موجب التهاب و شور و ولوله گشته بود، شاید قرار گرفتن او در جایگاه خاص در میان روشنفکران اپوزسیون باشد. جایگاهی که اگرچه در چند سال اخیر از سر کوته نظری و کینه توزی، کسی به آن دست نیافته – و آنچه از احوال می نماید کسی بدان دست تخواهد یافت – لیکن او با مقاومت در برابر فشارها و ایستادگی بر سر عقایدش، بدان دست یافته و منحصرا آن را اختیار کرده است. و این مهم از آن رو شده است که، او علاوه بر سختی و استواری برابر نا ملایمات، از طرفی دیگر به ترسیم دقیق خطوط یک جمهوری آرمانی، در مانیفیست جمهوری خواهی خود، پرداخته و قائل به خط تمایز میان خود و مدعیان اپوزسیون گشته است.
اگرچه آراء و عمل گنجی هم بار ها مورد انتقاد قرار گرفت، اما اصلاح طلبان که مدل جمهوری خواهی او را بدیل طرح مشروطه خواهی خود می دیدند، آرای او را هذیانهای مالیخولیایی بی سر و ته عنوان می کردند و از روی دلسوزی - یا برای حفظ مانده اعتبار-  از انتقاد جدی و همه جانبه او موقتا صرف نظر کرده و آن را موکول به پایان اعتصاب غدا و آزادی اش از زندان قرار دادند تا پس از فراغت، او را مورد هجمه نقد خود قرار دهند و به اصطلاح به اشتباهات خویش واقف کنند. اصلاح طلبان  مغموم از شکست های متوالی در انتخابات های مختلف از او دلخوری و ناراحتی داشتند که  آنها را در جریان انتخابات نهم ریاست جمهوری همراهی نکرده بود تا  در صور عدم شرکت در انتخابات بدمد.
پس از آزادی، گنجی آنچنان که تصور می شد با اعلام و حفظ مرزهای ترسیم شده خود، از همه دوستانش خواست تا نظر و عملش را مورد نقد قرار دهند و به اصطلاح او را به اشتباهات خویش واقف سازند! اما درحین نقد، برخی اصلاح طلبان کوشیدند تا با زبان طعنه و کنایه، دوست سابق خود را، به دور از اخلاق (نقد روانشناسی مردم نه از برای نقد سازنده که معمولا برای تخریب بکار می رود)، از منظر روانشناسی مورد نقد قرار دهند و او را به تلاش برای قهرمان شدن متهم کنند که گنجی در پاسخ به آنان، قهرمان شدن در عرصه سیاست را  به مانند سایر عرصه های دیگر مانند عرصه های علمی و ورزشی و ... امری نکوهیده تلقی نمی کند و آن را نقدی جدی بر خود نمی داند.
بعضی هم در نقد گنجی اعلام کردند که پرداخت هزینه را برای حصول دموکراسی، صحیح نمی دانند و به عکس معتقدند که با استفاده از موقعیت ها باید به آرمان و هدف دست یافت و اگر شد آن را به صورت مشروط و بدون هزینه مصادره به مطلوب کرد. اصلاح طلبان در حالی این گونه  می تاختند که خود ایشان در سالهای گذشته از طریق استفاده – و گاهی سوء استفاده -  از موقعیت ها هرگز به موفقیت نرسیده و تنها پتانسیل بزرگ اصلاح طلبی را- به قوه نرسیده -  سرخورده کرده بودند. گنجی خود نقد اینان را به نقد می کشد و ترویج بی عملی مطلق را، هرچند به بهانه کار تئوریک، اشتباه  و تئوری به درستی شرط لازم اما نه کافی تلفی می کند. این نقد او کاملا صحیح می نماید چرا که با بازنگری تاریخی، هر تحول مثبت و حصول هر هدف اجتماعی، در سایه ملازمت و همراهی این دو به وقوع پیوسته است.
 دیوارهای "حباب دموکراسی بدون هزینه" منطقا بسیار سست است و هرگز محل مناسبی برای اتکای هیچ آزادی خواهی نبوده و نخواهد بود.

***

این روزها به جای برگزاری شب شعر و محفل دعا برای سلامتی و آزادی اکبر گنجی،  در خانه او نقد و تضارب آرای سیاسیون ایرانی و هواداران دموکراسی صدای غالب است. روحیه عالی گنجی ، نشاط، و آمادگی او برای شنیدن هر نقد و درایتش برای پاسخ دادن به سوال ها و نقد ها، همه انگیزه برای تلاش و امیدواری به برقراری دموکراسی است.