ايلنا:
«عزت الله سحابى» در آستانه چهارمين سالگرد درگذشت
مرحوم دكتر يدالله سحابى به بيان نظرات ايشان در
مورد حكومت اسلامى و ديدگاه هاى اقتصادى آن
مرحوم پرداخت.سحابى با بيان اينكه «پدرم در رژيم
گذشته براى استقرار آزادى، دموكراسى و قانون
مبارزه مى كرد»، گفت: «مرحوم يدالله سحابى گرچه
پايبندى عميقى به اعتقادات مذهبى داشت اما بيش از
حكومت اسلامى به حكومت ملى، قانونى و مردمى معتقد
بود.» وى تصريح كرد: اسلام مفهوم هاى مختلفى
دارد؛ يك مفهوم آن است كه روحانيون مطرح مى كنند و
مفهوم ديگر از سوى روشنفكران مطرح مى شود. مرحوم
يدالله سحابى و نيروهاى ملى- مذهبى نيز قبل از
انقلاب از حكومت اسلامى سخن مى گفتند اما منظور ما
حكومتى چون حكومت على(ع) بود.سحابى حكومت اسلامى
در منظر روشنفكران دينى و دكتر يدالله سحابى را نه
حاكميت احكام اسلامى بلكه پايبندى به ارزش هاى
حكومت على(ع) توصيف كرد و اظهار داشت: حضرت على(ع)
همواره به مردم مى فرمود كه حكومت حق شماست و هيچ
احدى غير از آنكه شما برمى گزينيد، نمى تواند بر
شما حكومت كند؛ اين اعلاميه جمهوريت است.وى افزود:
حضرت على(ع) در خطبه اى كه بعد از بيعت مردم با وى
بيان كرد، گفت كه مردم چشم و گوش خود را باز كنيد،
من بدون اجازه شما نمى توانم دينارى از بيت المال
را مصرف كنم.به گفته مديرمسئول ماهنامه توقيف شده
ايران فردا، قبل از حكومت حضرت على(ع) گفته مى شد
كه بيت المال، بيت الله است و مى توان هر نوع
تصرفى در آن كرد در حالى كه بيت المال مال مردم
است، نه خدا، پيغمبر و نه جانشين آنها.وى گفت:
اسلام تحقق حكومت را تنها در صورت بيعت مردم امكان پذير
مى داند. اهل تسنن هم بعد از پيامبر(ص) به اين امر
قائل بودند.سحابى تصريح كرد: «علماى برجسته شيعه
مانند مرحوم نائينى و مرحوم ملاكاظم آخوندخراسانى
نيز به جمهورى قائل بودند و از مشروطه خواهى حمايت
مى كردند، ملاكاظم خراسانى مى گفت كه ما حكومت
اسلامى نداريم و جمهورى اسلامى داريم.»عضو شوراى
فعالان ملى- مذهبى با اشاره به مباحثى كه پس از
پيروزى انقلاب در مورد حكومت اسلامى و جمهورى مطرح
شد، گفت: «در آن زمان ما هم جوان و احساساتى بوديم
و شعار حكومت اسلامى داديم اما مرحوم طالقانى مى گفت:
نگوييد حكومت اسلامى، بگوييد حكومت مسلمانى، چه
حكومت اسلامى در فقه شرايط خاص خود را دارد.»وى
افزود: امام خمينى(ره) نيز بر جمهورى تاكيد داشت و
در زمانى كه عده اى مى خواستند شعار «استقلال،
آزادى، حكومت اسلامى» را بسازند، گفت كه نگوييد «حكومت
اسلامى» بگوييد «جمهورى اسلامى».سحابى با بيان
اينكه مرحوم پدرش ديدگاه هاى اقتصادى متفاوتى از
وى داشت و بيشتر بر آزادى اقتصادى تاكيد مى كرد،
اظهار داشت: در آن زمان من جوان تر بودم و افكار
سوسياليستى و عدالت خواهانه داشتم اما دكتر يدالله
سحابى و مهندس بازرگان بسيار به آزادى اهميت مى دادند
و معتقد بودند كه دولت نبايد در كارهاى اقتصادى
مردم دخالت كند.وى افزود: دكتر يدالله سحابى
طرفدار آزادى اقتصادى بودند و البته خيلى ليبرال
نبود و خواهان اعمال يك نوع مقررات و ضوابط بر
فعاليت هاى اقتصادى بود اما به اقتصاد دولتى و
سوسياليستى قائل نبود.فرزند مرحوم دكتر يدالله
سحابى خاطرنشان كرد: پدرم بسيار در استفاده از
اموال دولتى سختگير بود و اجازه نمى داد مردم به
طور غيرقانونى از اين اموال استفاده كنند
عزت الله سحابى: پدرم به
حكومت ملى معتقد بود