در آستانه اجلاس مسکو

نگراني در تهران بالا مي گيرد

ده روز مانده به پايان مهلت تعيين شده توسط شورای امنيت و در آستانه ديدار اعضای دائمی شورای امنيت [به اضافه آلمان] که در مسکو برپا خواهد شد، تهران آمادگی خود را برای مذاکره بيش تر اعلام داشته است. در همين حال گاردهای قديمی انقلاب اسلامی از احتمال حمله نظامی آمريکا سخن گفته و نسبت به آن ابراز نگرانی کرده اند.

اکبر هاشمی رفسنجانی و علی اکبر ولايتی رييس جمهور و وزير خارجه پيشين ايران تاکيد کرده اند که حمله نظامی را بعيد نمی دانند. عزت الله سحابی رييس سازمان برنامه و بودجه در دولت موقت مهندس بازرگان نيز با انتقاد از نبود آزادی بيان برای انعکاس نظر مردم گفته است ايرانيان مايل نيستند بار ديگر در جنگی درگير شوند.

رييس مجمع تشخيص مصلحت نظام که بنا به گمانه زني عده ای از کارشناسان برای دعوت از مقام های عالی سعودی به ميانجی گری در روابط ايران و آمريکا به رياض سفر کرده بود، در پايان سفر خود تاکيد کرد که ايران احتمال تجاوز آمريكا را نفى نمى كند، اما مطمئن هستيم، چنين اتفاقى به سود آمريكا نخواهد بود. هاشمى رفسنجانى که اين سخن را در يک كنفرانس خبرى مشترك با فاروق الشرع معاون رئيس جمهورى سوريه ابراز می داشت اضافه کرد که حمله نظامی آمريکا به سود ما و منطقه هم نيست، براى خيلى ها ضرر دارد و آمريكا هم از آن بهره اى نخواهد برد. وی در پاسخ خبرنگارانی که سئوال های متعددی درباره احتمال حمله نظامی آمريکا و متحدانش به ايران سخن می گفتند بار ديگر گفت بعيد مى دانم آمريكايى ها بدون مطالعه و با ماجراجويى وارد چنين مهلكه اى شوند. وي افزود نسبت به مذاكره در مورد پرونده هسته اى ايران نگرانى يا اعتراضى نداريم، آنها مى توانند در مورد هر موضوعى مذاكره كنند.

اين در حالی است که پيش از اين مقامات ايرانی – و شخص هاشمی رفسنجانی – اعلام داشته بودند که مذاکرات با آمريکا مسائل هسته ای را در نمی گيرد و ايران حاضر به گفتگو با آمريکائی ها در اين زمينه نيست.

آگاهان سياسی يادآوری می کنند که در ماه های پايانی جنگ هشت ساله ايران و عراق نيز برخي مقام هاي ارشد حکومت ايران معتقد به ادامه جنگ با عراق بودند اما هاشمی که در مقام نماينده آيت الله خمينی فرماندهی جبهه های جنگ را به عهده داشت از جمله کساني بود که بر لزوم قبول آتش بس تاکيد داشتند و سرانجام نظر خود را به رهبر وقت قبولاندند. به گفته اين آگاهان هاشمی رفسنجانی که در جريان جنگ هم به مذاکره غيرمستقيمی با دولت رونالد ريگان تن داد تا اسلحه های لازم را فراهم آورد به شخصيتی عملگرا شهرت دارد و کوشش های امروز وی برای جلوگيری از درگيری نظامی بين ايران و آمريکا از همين زاويه قابل بررسی است.

در تهران گفته می شود جملات تندی که دو هفته پيش در حضور مقامات عالی کشور، هاشمی رفسنجانی خطاب به رييس چمهور احمدی نژاد ايراد کرده از همين زاويه نگرانی های او برای تبليغاتی تحريک آميزی است که رييس دولت در مقابل آمريکا در پيش گرفته است.

از سوی ديگر علی اكبر ولايتی" مشاور آيت‌الله خامنه‌ای در امور بين‌الملل نيز دو روز پيش در گفتگوئی يادآور شد شايد يك فشار سياسی و بين‌المللی و در فاز آخر فشار نظامی به ايران واردكنند، اما با اين فشارها نمی‌توانند تكنولوژی بومی به‌مرز خودكفايی‌رسيده را از بين ببرند.
در همين زمينه عزت الله سحابی تبعات هشت سال جنگ تحميلي عراق عليه ايران را يادآور شد و گفت: مردم ايران هشت سال تبعات و مشكلات جنگ را كشيده است. ديگر نمي‌‏خواهد وارد جنگ جديدي شود. وي افزود: ترديدي نداريم كه آمريكا مي‌‏خواهد سلطه خود را تحميل كند، اما عقل مي‌‏گويد كه نبايد آن را تحريك كرد بلكه بايد آنها را از اين كار منصرف كرد.

سحابي با از حضور نظاميان در عرصه سياسي كشور انتقاد كرد و گفت: اگر همه چيز نظامي شود نگراني جهان نسبت به ايران افزايش مي‌‏يابد. تجربه نشان داده است كه حكومت نظاميان هميشه براي مردم آن كشور بدبختي به همراه داشته است. حكومت نظاميان در همه دنيا مخرب بوده است.

فعاليت های جنبی
فعاليت های هاشمی رفسنجانی که همزمان با تشکيل جلسه اعضای گروه پنج به اضافه يک و با نزديک شدن پايان مهلت شورای امنيت شدت گرفته است در زمانی اتفاق می افتد که دستور عمل شورای عالی امنيت ملی روزنامه های تهران را از انعکاس نگرانی ها درباره حمله نظامی آمريکا منع کرده است. با وجود اين در لابلای نوشته ها و نقل قول های مقامات چنين به نظر می رسد که در ميان تصميم سازان کشور ديدگاه مشترکي راجع به نحوه برخورد با تهديدات خارجي وجود ندارد. گرچه همگان تلاش می کنند که در اين لحظات حساس نشانه ای از وجود اختلاف درونی ظاهر نشود.

از جمله اقداماتی که با موافقت ضمنی دولت صورت می گيرد و مخالفانی دارد فعاليت دوباره ستادی است با عنوان "پاسداشت شهدای نهضت جهانی اسلام" که در اتاقی در محل سفارت سابق آمريکا در تهران قرار دارد و روز گذشته بار ديگر اعلام داشت که از داوطلبان عمليات انتحاری ثبت نام می کند. مسئول روابط عمومى اين ستاد روز يکشنبه با اشاره به اينكه تاكنون ۵۲ هزار نفر براى عمليات استشهادى ثبت نام كرده اند، اظهار داشت: ثبت نام با مدارك شناسايى معتبر انجام مى شود و تا ۳۰ فروردين نيز ادامه خواهد يافت.

در زمينه ديپلوماسی، و در حالی که در تازه ترين اتفاق روزنامه هاارتص چاپ تل آويو با چاپ عکس های تازه ای ادعا کرده است که در اطراف مرکز هسته ای نطنز اقدامات تازه ای از سوی ايران دردست انجام است، اميد وزارت خارجه ايران به پکن است که ديپلومات بلندپايه ای را به تهران فرستاده که از تهران به مسکو رفته است. روزنامه جام جم که به شورای عالی امنيت ملی و هيات مذاکره کننده هسته ای نزديک است روز دوشنبه ابراز اميدواری کرد مذاکرات کوين تاين کای مقام بلندپايه چينی با علی لاريجانی و معاون وی جواد وعيدی به حل بحران کمکی کند.

در همين زمان، وزارت خارجه آمريکا در بيانيه تازه خود نشان داد که قصد دارد تا آخرين دقايق قبل از برگزاری اجلاس پنج به اضافه یک منتظر ايران بماند تا اعلام کند که فعاليت های هسته ای خود را متوقف خواهد کرد. در تازه ترين بيانيه وزارت خارجه آمريکا گفته شده "اگر ایران به دستور شورای امنیت برای توقف فعالیتهای مربوط به غنی سازی تا ٢٨ آوریل توجه نکند ، چندین گزینه برای مجازات ایران وجود دارد".