گفتگوي "روز" با هرميداس باوند و حميدرضا ترقي

تاثير چرخه سوخت بر مذاکره با آمريکا

پيرو اعلام خبر "تکميل چرخه سوخت هسته اي" از سوي جمهوري اسلامي، دکتر داوود هرميداس باوند، تحليلگر مسائل داخلي و بين المللي و حميدرضا ترقي، عضو شوراي مرکزي حزب موتلفه اسلامي در گفتگو با "روز" از چشم انداز تحول جاري سخن گفته اند که اين گفتگو ها در پي از نظرتان مي گذرد.

داوود هرميداس باوند: مذاکره با آژانس، نقطه عطف

آقاي دکتر باوند، اعلام خبر تکميل چرخه سوخت هسته اي در وقطع فعلي از سوي جمهوري اسلامي حاوي چه معنايي است؟
اين مساله دو پيامد متفاوت دارد. يک پيامد آن اين است که ايران در هر حال به سه و نيم درصد غني سازي اوانيوم رسيده است که طبق قانون "ان.پي.تي" اين ميزان مي تواند تا پنج درصد برسد. ايران شرايط را براي گفتگو با آژانس براي فعاليت هاي خود در سايت هاي ديگر هموار کرده است.

به اين ترتيب وضعيت طرح پيشنهادي روسيه چه مي شود؟
اين مساله به اين معنا نيست که ايران به برنامه مشترک با روسيه نيازي ندارد و موفق به دستيابي کامل شده است. لذا چون به مرحله فعلي رسيده است آمادگي دارد تا براي ادامه فعاليت هايش در محدوده اي خاص ادامه دهد.

آژانس بين المللي انرژي هسته اي تا چه حد مي تواند پذيراي اين موضع تهران باشد؟
اگر آژانس بپذيرد که ايران در همين حد باقي بماند، پيامد مثبتي خواهد داشت.

اما اگر جمهوري اسلامي روي ادامه قضيه پافشاري کند؟
در آن زمان با توجه به موضعي که پيشتر توسط جامعه بين المللي در برابر جمهوري اسلامي اتخاذ کرده است، بيانيه شوراي امنيت، مفاد قطعنامه هاي شوراي حکام به خصوص قطعنامه سپتامبر 2005 و اينکه درخواست شده ايران در چهارچوب مذاکرات با آژانس به يک فرايند قابل قبول با آژانس برسد، اگر ايران به همين موضع راديکال خود ادامه دهد، اگر دفعه قبل مساله در محدوده فصل ششم منشور بود، اين بار مساله به صورت ديگري در فصل هفت مطرح خواهد شد. اين روند به برخي قدرت ها مشروعيت ضمني مي دهد که براي اقدامات احتمالي بعدي احساس آزادي عمل کنند.

مانور تبليغاتي وسيع تهران در برهه زماني فعلي بر روي اين مساله مي تواند چه عواقب احتمالي را متوجه کشور کند؟
اين تحول فاصله زيادي با آنچه گفته مي شود دارد. اما تبليغات براي استفاده کساني که به دنبال اتخاذ مواضع سنگين هستند عليه ايران هستند کافي بوده است. من اين مساله را بيشتر يک رويداد تاکتيکي مي دانم در جهت حصول توافقي با آژانس. اگر چنين اتفاقي نيفتد،اين تحولات مي تواند ما را به سوي يک شبه فاجعه احتمالي سوق دهد.

پيش دستي آقاي هاشمي رفسنجاني از رئيس جمهور اسلامي براي اعلام اين خبر و ذکر رسمي اين نکته توسط ايشان که پرونده هسته اي در مذاکرات آتي تهران و واشنگتن مطرح مي شود را چطور معنا مي کنيد؟
ببينيد اگر اين مذاکرات به نتيجه موفقيت آميز برسد بازتاب نسبي مثبتي خواهد داشت در عرصه هاي ديگر. اين مساله منوط به حصول يک توافق قابل قبول براي طرفين است. ولي اگر اين مذاکرات ناموفق باشد، فکر نمي کنم بازتابي با خود داشته باشد.

حالا با اعلام خبر تکميل سوخت هسته اي از سوي جمهوري اسلامي، اگر همانطور که اشاره کرديد تهران بر استمرار غني سازي تاکيد کند، تکليف مذاکرات آتي با واشنگتن چه خواهد شد؟
با وضعيتي که پيش آمده ممکن است امريکا انجام اين مذاکرات را متوقف کند و اعلام کند که تمايلي براي مذاکره ندارد.

و حمله نظامي هدفمند؟
به گمان من اين گزينه خردمندانه اي نيست.ولي اين وضعيت مي تواند فضا را راديکالتر کند و اتحاديه اروپا،حتي چين و روسيه را هم بيشتر با امريکا همراه کند. چون بين روسيه و چين با امريکا در يک نقطه اتفاق نظر وجود دارد که ايران بايد پروسه غني کردن اورانيوم را به حال تعليق در آورد. اختلاف آنها بر سر مساله ضرب العجل بود. در اين روند چين و روسيه هم به شکل گريزناپذيري موضع راديکال تري اتخاذ خواهند کرد.

و اين مذاکرات آتي با آژانس چقدر مي تواند تعيين کننده باشد؟
اگر آژانس عليه اين موضع دولت ايران موضعگيري کند بدون ترديد ديگران هم همراه با موضع آژانس خواهند بود. مذاکرات با آژانس در روند فعلي مي تواند يک نقطه عطف به حساب آيد.

حميدرضا ترقي: ديگر به مذاکره با واشنگتن نيازي نيست

آقاي ترقي، اعلام خبر چرخه سوخت هسته اي از سوي تهران را چطور تحليل مي کنيد؟
من "جشن ملي هسته اي" را به ملت عزيزمان به عنوان نقطه عطف پيروزي علمي و تکنولوژيکي تبريک عرض مي کنم. ملت عزيز ما که در بيست و دوم بهمن سال گذشته دستيابي به فناوري هسته اي را حق مسلم خود اعلام کردند و رسما از اين حق دفاع کردند مسئولان نظام جمهوري اسلامي را از گردنه صعب العبور فن آوري هسته اي عبور دادند و امروز پس از عبور از اين گردنه شاهد به ثمر نشستن پافشاري و مقاومت ملتمان براي دستيابي به اين فن آوري هستيم که توانست با اقتدار، توانمندي و استعداد شگرف چوانان ايراني را علي رغم همه تحريم ها و محدوديت ها به غربي ها اثبات کند.

موتلفه اسلامي، واکنش هاي آتي غرب نسبت به تحول موجود و اعلام حضور ايران در "باشگاه هسته اي" را در چه محوري ارزيابي مي کند؟
غربي ها مجبورند که ايران را در "باشگاه هسته اي جهان" بپذيرند و به عنوان عضوي که در چهارچوب قوانين "ان.پي.تي" به چنين تکنولوژي دست پيدا کرده به رسميت بشناسند.

اعمال تحريم هاي احتمالي و يا حمله هدفمند نظامي به مراکز استراتژيک ايران را چقدر محتمل مي دانيد؟
اعمال تحريم به ضرر غرب ها است و احتمال بسيار ضعيفي دارد. احتمال حمله نظامي صفر است. غربي ها به هيچ وجه مرتکب چنين عمل احمقانه اي نخوهند شد.

اعلام اين خبر در مذاکرات آتي تهران و واشنگتن چه تاثيري دارد؟
وقتي ما از اين مرحله عبور کرديم و امروز در شرايطي هستيم که مي توانيم چرخه سوخت را خودمان تامين کنيم، نيازي به مذاکره نيست.