در پي بن بست ديپلماتيک در مسکو:
مانورنظامي آمريکا با هدف فرضي ايران
وحيد ثابتيان
۳۱ فروردین ۱۳۸۵
تنها نزديک به ده روز به جلسه شوراي امنيت براي تصميم گيري در خصوص پرونده هسته
اي ايران فشارهاي ايالات متحده برديگراعضا براي متقاعد کردن آنها براي تحريم ويا
اقدام عليه ايران افزوده مي شود. مقامات واشنتگن که در جلسه روز سه شنبه، تلاش
زيادي براي جلب رضايت اعضاي ديگر شوراي امنيت انجام داده بودند تا بتوانند با تحريم
ويا اقدامات ديگر بتوانند در صورت عدم موافقت ايران با متوقف کردن برنامه هسته اي،
راه را براي اقداماتي مانند حمله نظامي باز کنند. فشار ديپلماتيک آمريکا همراه با
خبر مانور نظامي ماه جولاي آمريکا که قرار است در آن کشور فرضي به نام "کرونا" با
مشخصات جغرافيايي وتواناي هاي ايران مورد حمله قرار بگيرد، پرونده هسته اي ايران را
همچنان در حالت بحراني نگهداشته است.
بن بست ديپلماتيک
بن بست ديپلماتيک اما همچنان ادامه دارد. چين وروسيه دو مخالف اصلي درمذاکرت
مسکو بوده اند. هرچند به گفته مقامات آمريکايي هم اکنون همه اعضاي معتقد هستند که
اقدامات ايران طي هفته گذشته بسيار منفي بوده است. بوش مي گويد درديدار با "هوجين
تائو" رييس جمهوري چين در خصوص مساله هسته اي ايران صحبت خواهد کرد تا نظر مقامات
پکن را براي تحريم ايران جلب کند. پرزيدنت بوش در پاسخ به اين سوال که آيا گزينه
حمله هسته اي ازجمله گزينه هاي برنامه ريزي شده آمريکا است، پاسخ داده است که "همه
گزينه ها روي ميز خواهد بود." او همچنين تصريح کرده است که ما به دنبال يک راه حل
ديپلماتيک هستيم وبه سختي درمسير دستيابي به آن تلاش مي کنيم.
جلسه معاونان وزارت خارجه اعضاي دائم شوراي امنيت، انگليس، چين، روسيه، آمريکا
وآلمان، در مسکو پس از آن در دستور کار قرار گرفت که ايران هفته گذشته اعلام کرد که
چرخه غني سازي اورانيوم را درکشور کامل کرده است. در اين جلسه مخالفت چين وروسيه
سبب شده است تا آمريکا وديگر کشورهاي شوراي امنيت نتوانند بحث تحريم را تثبيت کنند.
اين درحالي است که ايالات متحده به تنهايي اشکال مختلفي از تحريم را درسالهاي بعد
از انقلاب برعليه ايران به کار گرفته است. درست پيش از اينکه اين جلسه در مسکو به
پايان برسد اعلام کرد که "هرچه نتيجه اين جلسه باشد ايران از حقوق خود صرف نظر
نخواهد کرد." اگر چه مقامات آمريکايي تاکيد کرده اند که قرار نبوده است که در جلسه
مسکو به نتيجه خاصي برسند، بلکه تلاش داشته اند تا نظرات را براي جلسه نهايي اعضاي
دائمي شوراي امنيت آماده کنند.
پس ازآنکه ايران اعلام کرد چرخه سوخت هسته اي را تکميل کرده است، چين نماينده اي
را به تهران فرستاد تااز وخامت اوضاع بکاهد. وزير خارجه چين گفت که اين کشوراميدوار
است که دوطرف ماجرا، انعطاف پذيري بيشتري از خود نشان دهند.
ميخاييل کامينين وزير خارجه روسيه نيز به ايتارتاس گفته است که نه تحريم ونه راه
حل نظامي راه حل اين بحران نخواهد بود. روسيه نزديکترين دوست ايران درهمکاري هاي
هسته اي است و هرگونه اقدام عليه ايران در شوراي امنيت هم اعتبار سياسي مسکو را با
مشکل مواجه خواهد کردو هم منافع اقتصادي اين کشور را در ايران وکشورهايي که روابط
استراتژيک با آن دارند را با مشکلاتي مواجه خواهد ساخت.
يا حمله يا ايران غيرهسته اي
از سوي ديگر، جو ليبرمن سناتور آمريکايي در مصاحبه اي با روزنامه اسراييلي
اورشليم پست گفته است که حمله نظامي آمريکا به تاسيسات هسته اي برنامه هسته اي
ايران را نابود نخواهد کرداما تلاشي است براي اينکه ايران را براند. ليبرمن گفته
است به اعتقاد او تنها استفاده توجبه پذير از حمله هسته اي براي ترساندن ايران براي
ادامه برنامه هسته اي در زماني است که هيچ راه حل ديگري وجود ندارد. يکي از ناظران
هسته اي سازمان ملل به رويتر گفته است از اينکه تاييد بکنند برنامه هسته اي ايران
کاملا مقاصد غير نظامي دارد عاجز است. با اين حال هيچ نشانه اي از اينکه ايران تلاش
مي کند به بمب اتمي دست يابد نيافته است. فشارهاي آمريکا در خصوص اينکه ايران در
حال ساخت سلاح هسته اي است درحالي افزايش مي يابد که به گفته برخي کارشناسان ايران
تا زمان دسترسي به بمب اتمي با 164 سانتريفوژ سالها زمان لازم دارد. اما از سوي
ديگر ايران نيز اعلام کرده است که به زودي 3000 سانتريفوژ دستگاه سانتريفوژ را راه
اندازي خواهد کرد. بسياري از منابع خارجي مي گويند. درحالي که ايران تاکيد مي کند
هدف برنامه هسته اي غيرنظامي است اما استفاده از سانتريفوژ هاي موسوم به P-2 به
سرعت مي تواند براي توسعه وپيشرفت در دستيابي به سلاح هسته اي موثر باشد.
ديک چني، معاون رييس جمهوري آمريکا، ماه گذشته به صورت مستقيم درحالي که اشاره
اي به حمله نظامي داشت، گفت که ايالات متحده اجازه نخواهد داد ايران به سلاح هسته
اي دسترسي داشته باشد. او گفت که ما به کشورهاي ديگر ملحق مي شويم تا پيام واضحي
براي رژيم ايران بفرستيم. برخي از مقامات آمريکايي که از ايجاد جنگي دوباره در
منطقه واين بار با ايران نگران هستند، مي گويند ممکن است پرزيدنت بوش بدون اجازه از
گنگره وبا استفاده از اختياراتش به ايران حمله کند.
مانور نظامي به کشور فرضي
علي رغم آنکه در خصوص احتمال حمله نظامي به ايران اخبار متناقضي منتشر مي شود،
جزييات بيشتري از نقشه هاي ايالات متحده در خصوص ايران به بيرون از مراکز تحقيقاتي
وبرنامه ريزي اين کشور درز مي کند.
خالد رودان متخصص امور ايران در مرکز مطالعات بين المللي واستراتژيک درگفت وگويي
با روزنامه يو اس اي تو دي از برنامه مانورنظامي آمريکا درماه جولاي خبرداده است.
به گفته وي ممکن است از نظر ايراني ها اين مانور نظامي پيشرفته شاهدي براي اين باشد
که ايالات متحده قصد دارد به اين کشور حمله کند. به گفته وي "با توجه به اتفاقاتي
که درعراق افتاده است، خيلي طبيعي است که ايراني ها از مقاصد آمريکايي ها نگران
باشند."
درعين حال از وزارت دفاع آمريکا، پنتاگون خبر مي رسد آنها به درحال جمع اوري عکس
وديگر اطلاعات امنيتي در مورد تاسيسات ايراني وسلاح هايي هستند که مي تواند در حمله
احتمالي به ايران مورد استفاده قرار گيرد. ژنرال ابي زيد، فرمانده نيروهاي امريکا
در دوحه قطر، فرماندهي آمريکاکه لبنالي اصل ودانش اموخته دانشگاه هاروارد است گفته
است که وزارت دفاع چندين طرح ابتکاري براي نابود کردن تاسيسات هسته اي ايران در زير
زمين تدارک ديده است. اين طرح ها قرار است در مانور نظامي آمريکا به کار گرفته شوند
تا ايالات متحده تصوير دقيق تري از برنامه عمليات نظامي خود داشته باشد. برنامه اي
که براي اولين بار مورد استفاده قرار مي گيرد. به گفته او سه گزينه زير تا کنون
مورد بررسي قرار گرفته است: - نصب کلاهک هسته اي بر روي برخي ازموشک ها. -
تقويت سوخت موشک ها تا بتوانند عمق بيشتري را درزيرخاک مورد هدف قرار دهند. -
استفاده وتقويت بمب هايي که درزير زمين خصلت تخريبي زيادي دارند. در اين آزمايش
آژانس تقليل تهديدوزارت دفاع (DTRA) قصد دارد از 700 تن ماده منفجره در صحراي نوادا
استفاده کند تا ارزيابي دقيقي از اينکه چنين سلاحي تا چه اندازه مي تواند اهداف
مورد نظر را تخريب کند به دست بياورد.
گفته مي شود اين مانور نظامي به اين مقصود انجام مي شود که مقامات کنگره را به
نوعي متقاعد کنند که در صورت حمله به ايران تصوير دقيقي از احتمال موفقيت وجود
دارد. اين موضوع درحالي اعلام مي شود که چندي پيش روزنامه گاردين هم خبر از برنامه
مشترک نيروهاي انگليسي و آمريکايي سناريوهاي مختلف را براي حمله به کشور فرضي
"کرونا" با شباهت هاي جغرافيايي وتوانايي هاي ايران تدارک ديده بودند. در سال 2004
نيز حمله به کشور فرضي ديگري به نام "ناير" ولي با مشخصات ايران،انجام شده بود.
ادامه مجادلات هسته اي بين ايران و آمريکا واروپا، طي هفته گذشته بي ثباتي بي
سابقه اي به باز نفت داده است. نگراني از اينکه چهارمين توليد کننده نفت دنبا، عرضه
نفت خود را متوقف کند، سبب شد طي روزهاي گذشته بهاي نفت به بالاي 72.50 دلار براي
هر بشکه، صعود کند. |