عباس عبدي در مصاحبه با نيويورک تايمز:

حکومت ايران خودکامه است

عباس عبدي جوان تر که بود تصور مي کرد شاه ايران بايد سرنگون شود و دولت آمريکا نيز به دليل حمايت از دولت شاه بايد تنبيه شود. او يکي از کساني است که در طراحي و اجراي نقشه تصرف سفارتخانه آمريکا در تهران مشارکت داشت.

سال ها بعد او به اين نتيجه رسيد که دولت ايران لازم است در قبال مردم پاسخگو باشد. او تلاش کرد تا حرکتي اصلاحي شکل بگيرد که دو بار منجر به انتخاب محمد خاتمي به عنوان رئيس جمهور شد، و اميد به گسترش آزادي هاي بيشتر سياسي و اجتماعي را در ميان مردم اشاعه داد.

اکنون که ميان ايران و آمريکا در باره برنامه هسته اي ايران مناقشه جدي وجود دارد، و محافظه کاران ايدئولوژيک [اصولگرا] تمامي شاخه هاي حکومت را در دست دارند، آقاي عبدي مي گويد به اعتقاد او کشور از درآمدهاي نفتي سرمست شده، و به سمت فروپاشي اجتماعي پيش مي رود. او در باره موقعيت فعلي دولت ايران مي گويد: شرايط دولت اکنون شبيه شرايط اتحاد جماهير شوروي پيش از شکست کمونيسم است.

به اعتقاد او سيستم فعلي در ايران انعطاف پذير نيست و بيش از اين کارآيي ندارد. درمورد جنبش اصلاحات نيز معتقد است که اين جنبش در حال حاضر وجود ندارد

زندگي عباس عبدي هم مانند هر ايراني ديگر با تحولات انقلاب ايران پيوند خورده است. او به عنوان يکي از رهبران گروه دانشجوياني که سفارت آمريکا را تصرف کردند، به عنوان يک مقام دولتي رسمي در سال هاي اوليه انقلاب فعاليت مي کرد، وسپس در کسوت يک نويسنده اصلاح طلب از فساد و آنچه که موجب شکاف ميان دولت و مردم مي شد انتقاد مي کرد، به عنوان يک فرد خوشبين در جهت دمکراتيزه کردن جامعه فعاليت مي کرد و بعدها به عنوان يک زنداني ، به زندان رفت و توسط کساني که تغييرات فردي او را چالش و تهديدي براي موجوديت خود به حساب مي آوردند.

عباس عبدي اکنون به علت مخالفت با کساني که قدرت را در دست دارند، و انتقاد از کساني که رهبري حنبش اصلاحات را در دست داشتند، تنهاست.

او مي گويد که اصلاح طلبان به اين علت که اهدافشان درست نبود، شکست نخوردند، بلکه به اين علت شکست خوردند که بيش از حد منفعل بودند و نمي خواستند هزينه اي پرداخت کنند.

مردي که آرا و عقايدش روزي شاخص و نمايه تغيير در جامعه ايران بوده است، اکنون نمايه بدبيني و نگراني است. او مي گويد دوره احمدي نژاد در تاريخ ايران شبيه يک تراژدي خواهد شد.

در سال 2003 آقاي عبدي به علت به عهده گرفتن سرپرستي يک گروه نظر سنجي در ايران و نيز به دليل انجام پژوهشي که با همکاري يک شرکت آمريکايي انجام داده بود به پنج سال زندان محکوم شد.

او در ماه مي سال 2005 و پس از اينکه دادگستري ايران او را از اتهام جاسوسي مبرا ساخت از زندان آزاد شد. او پس از آزادي به تدريج سعي کرده است تا از سکوت خارج شود. سکوتي که به نظر مي رسد بيشتر ناشي از ابهام درباره وضعيت آينده است تا ناشي از ترس.

او در پاسخ به اين سئوال که تجويز او براي احياي حرکت اصلاحات در ايران چيست پاسخ داد که هيچ راهي وجود ندارد.

او اکنون روزهايش را در يک دفتر کوچک در تهران سپري مي کند، و همچنان به نگارش مقالات انتقادي و چالش بر انگيز ادامه مي دهد.

آقاي عبدي که مهندس و نيز يک جامعه شناس خود آموخته است، در نگارش خود از يک سبک معلم مآبانه پيروي مي کند. او عبارات کوتاه را در کنار هم قرار مي دهد و به خواننده کمک مي کند تا خود نتيجه گيري کند؛ نوعي از نگارش که احتمالا در ايران امنيت بيشتري دارد، تا اينکه فرد صريحا بيان کند که منظور وي چيست.

به عنوان مثال آقاي عبدي در يکي از مقالات اخيرش گفته است که مشروعيت دولت ها به اين است که توسط مردم انتخاب شده باشند، نه به دليل ديني بودن آنها.

اين ايده او دقيقا به قلب سيستم تئوکراتيک جمهوري اسلامي ايران، با يک رهبري مذهبي و مقامات دولتي ديني که اقتدار آنها تمامي نهادهاي انتخابي را کنار گذاشته است، اصابت مي کند.

او براي کمکي که براي تصرف سفارت آمريکا در سال 1979 به دانشجويان کرده متاسف نيست.

در سال 1997 او در ملاقات با يکي از گروگان ها به نام بري روزن در پاريس، به طور عقلاني تشريح کرد که چگونه اتفاق گروگانگيري تحت آن شرايط بايد رخ مي داده است و چگونه تاثير مثبتي بر مناسبات جهاني داشته است.

او گفت که وي و آقاي روزن نماينده دو کشوربودند که در آن زمان در حال تخاصم به سر مي بردند ، و لذا زنداني کردن آقاي روزن به هيچ عنوان امري شخصي نبوده است.

آقاي عبدي معتقد است که امروزه ايالات متحده آمريکا اکنون بسيار بيش از سال 1979 و سال هاي پيش از آن اخلاق گرا است. او با اشاره به مورد عراق مي گويد حداقل قضيه اين است که آمريکا سعي کرده تا نهادهاي دموکراتيک را در اين کشور تاسيس کند.

او مي گويد با مقايسه مداخله آمريکا در کوزوو و با مداخله اين کشور در ويتنام متوجه مي شويم که سياست هاي کشور آمريکا تغيير کرده است. او در ويتنام از يک دولت ديکتاتور حمايت مي کند، اما در حال حاضر بر کشورهايي نظير عربستان، و مصر فشار وارد مي آورد و آنها را وادار به تغيير مي کند.

در پاسخ به اين سئوال که به نظر وي چرا اکنون آمريکا به جاي حمايت از کشورهاي ديکتاتور از برقراري دموکراسي حمايت مي کند، وي پاسخ داد: به نظر من علت اين مساله در تصرف سفارت آمريکا در تهران نهفته است. اين مساله به آمريکائيان شوک وارد کرد و موجب شد تا در مورد سياستهاي خارجي خود و آنچه که انجام مي دادند بازنگري کنند. ما هزينه آن را پرداخت کرديم. والبته هزينه زيادي براي آن پرداختيم، اما منفعت آن نصيب ديگران شده است.

عباس عبدي در باره مناقشه بين ايران و آمريکا درباره برنامه هسته اي ايران به پيامدهاي پيچيده تري اشاره مي کند. او مي گويد: بسياري از مردم منطقه بخصوص سني ها به علت اشغال عراق اکنون راديکال تر از سابق شده اند. چون آنها مشاهده مي کنند که دولت هايشان بيش از حد به واشنگتن نزديک شده اند. در نتيجه آنها بيش از گذشته به ايران به عنوان رهبر منطقه چشم دوخته اند.

او در پاسخ به اين سئوال که آيا ايران با وجود مخالفت غرب بايد بتواند برنامه هسته اي اش را پيش ببرد، پاسخ داد که موفقيت ايران، دولت اين کشور را قدرتمند تر خواهد کرد و با ميليارد ها دلار در آمد نفت، امکان تقويت مباني دولت براي سال هاي متمادي مضاعف خواهد شد.

او افزود اگر ايران برنامه هسته اي خود را ادامه دهد، مساله به اينجا ختم نخواهد شد. بلکه موجب گسترش بنيادگرايي در منطقه خواهد شد.

با توجه به شرايط فعلي ايران از عبدي سئوال شد که آيا از اينکه از انقلاب ايران و تصرف سفارت آمريکا در تهران حمايت کرده، متاسف نيست، وي پاسخ داد که به عنوان انقلابيون جوان هدف آنان سرنگوني رژيم بوده است. او افزود که اين هدف هنوز هم ارزشمند است. اما فراتر از آن، مساله اين بود که ما هيچ تصوري از اينکه چه سيستمي قرار بود جايگزين حکومت شاه بشود، نداشتيم.

او درباره سيستم فعلي رهبري در ايران گفت که من صرفا به اين دليل که همه آن را انقلاب مي نامند، آن را انقلاب نمي دانم. آنچه در ايران ملاحظه مي کنيم خود کامگي است. هيچ حاکم خودکامه اي خودکامگي خود را نمي پذيرد. حاکمان خودکامه اغلب ادعا مي کنند که دموکرات هستند.

منبع: نيويورک تايمز