ماشاءالله شمس الواعظین، روزنامه نگار

ايران ما - رسانه های گروهی که به مقوله های دینی می پردازند باید مخاطب خود را شناخته، به طور غیر مستقیم به تبیین مبانی و معارف دینی پرداخته و با رعایت دقیق و عمیق اصول اعتقادی خود، به گونه ای فعالیت کنند که به بنیادهای اعتقادی مخاطب خدشه ای وارد نشود.

ماشاءالله شمس الواعظین، روزنامه نگار در گفتگو با "مهر" احترام به پایه های اعتقادی مخاطب را یکی از راههای اصلی در حفظ و گسترش مفاهیم دینی توسط رسانه های عمومی اعلام کرد و گفت: ما در جامعه ای زندگی می کنیم که اکثر ساکنان آن مسلمان هستند و اگر رسانه ای در قالب طنز و شوخی بخواهد درباره اصول اعتقادی چون خدا، پیامبر و نماز سخن بگوید نه تنها در جذب مخاطب مؤثر عمل نکرده، بلکه او را پس زده و از خود دور کرده است.

وی یکی دیگر از عوامل موفقیت رسانه ها در گسترش مفاهیم دینی را بهره گرفتن از زبان غیرمستقیم برشمرد و افزود: زبان مستقیم در جهان امروز به صورت تحمیل و القای باورها به مخاطب درآمده و برای شکل نگرفتن فرهنگ القایی در ذهن مخاطب باید به بیان غیرمستقیم روی آورد چرا که در روانشناسی تبلیغات هم تبدیل گزاره های عقلی به حسی تأثیرگذارتر و کارسازتر است.

شمس الواعظین رسانه ها را به سه دسته تقسیم کرد و گفت: یک دسته رسانه ها مثل روزنامه ها و رسانه های گفتاری و دیداری عمومی هستند، گروه دیگر چون ماهنامه ها رسانه های نیمه تخصصی به شمار می آیند و آخرین دسته، رسانه های تخصصی هستند که می توانند در حوزه دین بوده و به مقوله های دینی بپردازند.

وی با اشاره به اینکه در دسته بندی رسانه ها چیزی با عنوان رسانه دینی نداریم، گفت: این گونه مطالب را می توان در رسانه های تخصصی جای داد، زیرا اگر رسانه های عمومی بخواهند به امور دینی بپردازند، به جهت متفاوت بودن سطوح فکری و تحصیلی مخاطبان، قادر به ارائه درست مفاهیم نبوده و مخاطب را دچار ابهام و حتی انحراف می کنند به ویژه اگر بخواهند به فلسفه دین بپردازند.

شمس الواعظین با اشاره به اینکه رسانه های نیمه تخصصی برای طرح مبانی و مباحث دینی چندان مناسب نیستند، افزود: این رسانه ها، طیفی از مخاطبان با فهمی متوسط از گزاره های دینی را دربر می گیرند و نمی توانند به طرح مسائل جدی در این زمینه بپردازند.

شمس الواعظین به بحران مخاطب شناسی در ایران اشاره کرد و گفت: ما در سه عرصه رسانه های گفتاری، نوشتاری و تصویری مخاطب خود را به درستی نمی شناسیم و تا زمانی که این شناخت حاصل نشود چگونه می توانیم در برابر سیل گسترده برنامه هایی که بر علیه دین ساخته می شود بایستیم.

وی افزود: برخی از نشریات عمومی با مخاطبان کلی خود آشنا هستند اما از گروه سنی و میزان سواد آنان بی خبرند و همین امر موجب می شود تا در تنظیم راهبردهای رسانه ای خود برای هدایت افکار عمومی به سوی یک هدف معین دچار کمبود می شوند.

شمس الواعظین در مورد روشهای مخاطب شناسی گفت: رسانه ها باید سلسله نیازها، دغدغه ها و مسائل مربوط به سن و گروهی که با آنها ارتباط دارند را بدانند، در غیر این صورت بین آنان و مخاطب فاصله خواهد افتاد، این امر موجب می شد از یک طرف مخاطبان خود را از دست بدهند و از طرف دیگر از داشتن یک رسانه تأثیرگذار بی بهره می مانند.