نخبگان، قرباني روابط ايران و آمريکا
چهارمين همايش بين المللي دانش آموختگان دانشگاه صنعتي شريف جمعه تا يکشنبه هفته
جاري ( 14-16 مرداد) درهتل هايت شهر سانتا کلارا در کاليفرنياي آمريکا برگزار شد.
در اين همايش در حدود سيصد نفر از دانش آموختگان دانشگاه شريف ، از نخستين دوره تا
دوره هاي اخير آن ازايران، آمريکاي شمالي واروپا حضور داشتند. علي رغم تدارک بسيار
سازمان يافته برگزار کنندگان، اين همايش سه روزه تحت الشعاع برخورد غيرمنتظره
وتوهين آميز مسئولين اداره مهاجرت آمريکا در باطل کردن ويزاي بيش از هفتاد شرکت
کننده در فرودگاه شهرهاي لس آنجلس، سان فرانسيسکو، شيکاگو ونيويورک قرار داشت.
دفتر برگزاري همايش، حدود دويست و پنجاه دعوتنامه فرستاده بود که در نهايت صد و
بيست و پنج نفر موفق به دريافت ويزاي آمريکا شدند. پيش از اين نيز ايرانيان براي
شرکت در سمينارهاي بين المللي درآمريکا اقدام به اخذ ويزاي توريستي کرده بودند.
بسياري از افراد ياد شده به همراه خانواده خود براي اخذ ويزا اقدام کردند. حدود چهل
نفر از اين افراد بيش از يک هفته قبل از شروع همايش بدون مشکل خاصي وارد خاک آمريکا
شدند. اما از روز دوشنبه نهم مرداد روند ورود افراد ياد شدند توسط اداره مهاجرت
ايالات متحده متوقف شد و بسياري از مسافرين در فرودگاههاي مختلف آمريکا دريافتند که
ويزاي آنها توسط وزارت خارجه اين کشور و بدون اطلاع قبلي باطل شده و مي بايست از
آمريکا بازگردانده شوند.
افراد ياد شده که غالبا مديران موسسات بزرگ تجاري وصنعتي کشور بودند، پس ازآنکه
دريافتند بايد به زودي خاک آمريکا را ترک کنند، در فرودگاه مورد بازجويي و بعضا
توهين قرارگرفتند. درچند موردنيزمتاسفانه شهروندان کشورمان تا زمان بازگردانده شدن
از آمريکا به زندانهاي اين کشور منتقل شده اند.
يکي از افرادي که پس از ورود به آمريکا به همراه همسر و دوستانش به زندان سانتا
کلارا منتقل شده بودند ، در نامه اي که پس از بازگشت به ايران به مسوول برگزاري
همايش نوشته شرحي از رفتار نا شايستي که در زندان با او و همسرش شده ارايه مي دهد و
توضيح مي دهدکه چگونه درزندان آنها را ازهم جدا کرده، در ميان خلافکاران حرفه اي و
جانيان جاي داده بودند و براي کنترل آنها دست هاشان را به زنجير کشيده بودند. به هر
تقدير و در يک بازه سه روزه در حدود هفتاد نفر از شهروندان ايراني که به منظور شرکت
در همايش به آمريکا سفر کرده بودند اجازه ورود به اين کشور را نيافتند. تعدادي از
اين افراد پس از بازگشت از آمريکا ايميلي را از طرف وزارت خارجه مشاهده کردند که
بسيار دير هنگام خبر لغو ويزا را دربرداشت. با توجه به پاسخي که وزارت خارجه آمريکا
به يکي از خبرنگاران ABC داده بود دليل چنين اقدامي احساس
نگراني اين کشور از تجمع اين تعداد ايراني در يک مکان در شرايط حاضر عنوان شده است!
ادعايي که اگر صحت داشته باشد اين رفتار نبايد به عنوان يک رويه با ديگر مسافران
ايراني نيز در پيش گرفته شود.
در چند سال اخيرو تحت عنوان مبارزه با تروريسم و حفظ امنيت مرزهاي آمريکا ،
قوانين بسياري گذرانده شده که در صورت هر گونه احساس نگراني دست مرزبانان آمريکا را
در برخورد با مسافرين آمريکا تا حد زيادي باز مي گذارد. به عنوان مثال در قانون
تصريح گرديده که درصورت احساس نياز، اداره مهاجرت آمريکا در مرزهاي اين کشور مي
تواند حتي عليرغم داشتن ويزا در گذرنامه از ورود فرد خارجي به کشور ممانعت به عمل
آورد. اتفاق اخير اما اولا نه براي افراد مشکوک به فعاليتهاي تروريستي در آمريکا،
که براي بالاترين سطح افراد نخبه صنعتي- علمي ايران اتفاق افتاد. دوم آنکه
بازگردادن اين افراد به شکلي غير انساني وهمراه با بي احترامي و رفتار بسيار
ناشايست و زنداني کردن و به زنجير کشيدن بوده که به هيچ شکل قابل توجيه نيست.
اتفاق اخير نگراني بسياري از شهروندان ايراني مقيم آمريکا، به خصوص دانشجويان
ايراني مشغول به تحصيل در اين کشور را که عمده ترين گروه ايراني مقيم آمريکا هستند،
به شدت برانگيخته است. اعتراض به چنين اقداماتي عمدتا از طريق کانال هاي ديپلماتيک
بين کشورها انجام مي گيرد و اين وظيفه کشور متبوع است که در اين گونه موارد از حقوق
شهروندان خود دفاع کند. نبود روابط ديپلماتيک بين دو کشور در حداقل در زمينه حقوق
شهروندان تنها به ضرر ايران تمام مي شود. براي کشور ما که خواه نا خواه هر ساله
صدها نفر ازبهترين نخبگان خود را به کشور ايالات متحده مي فرستد (که از قضا بسياري
از آنها دانش آموختگان همين دانشگاه شريف هستند)، اهميت بسياري دارد که از طريقي
موثر مجرايي را براي حفاظت از حقوق شهروندان خود در آمريکا به وجود آورد.
البته نمي توان به انتظار شکل گيري اين مجرا نشست و به نظر مي رسد که تا زمان به
وجود آمدن راههاي ديپلماتيک، ايرانيان مقيم آمريکا مي توانند با به وجود آوردن نهاد
هاي مدني براي حفاظت از حقوق شهروندان ايراني ، تا حدي خلا روابط ديپلماتيک را پر
نمايند. اين نهاد مي تواند از يک طرف با ايجاد آگاهي از وضعيت و جايگاه و موفقيت
هاي ايرانيان مقيم آمريکا در ميان نهادهاي تصميم گيري در آمريکا تصور در مورد
ايرانيان ساکن آمريکا را تصحيح نمايد؛ و از طرف ديگر با به وجود آوردن تيمي از
وکلاي متخصص در صورت وقوع اتفاقي به شکلي عملي از حقوق شهروندان ايراني در اين کشور
دفاع کند. اين امر به شرط داشتن برنامه و مديريت صحيح با توجه به قدرت و جايگاه
ايرانيان مقيم آمريکا دور از دست به نظر نمي رسد.
|