بازگشت به صفحه اول

از ادوار نيوز

 
 

از حقوق شما تا حقوق همه‌ی ما: حقوق بشر

پنج‌شنبه، 26 امرداد 1385

الياس خلج
حقوق بشر مقوله ای است که فقدان آن در زندگی روزانه انسان ایرانی کاملا ملموس است و البته از هر طرف مورد جفا نیز قرار گرفته است.چه از سوی دولت ها چه از جانب نیروهای سیاسی تحول خواه و چه خود انسان ایرانی. گویی مردم ما حقوقشان را نمی دادند و مدعیان هر کس به میزان سلیقه و نیاز خود از آن دفاع می کند_نه به اندازه وسعش_ چندی پیش دکتر معین که قرار است میداندار جبهه حقوق بشر در ایران باشد اعلام کرد که «كساني كه به قانون اساسي كه در حال حاضر ميثاق ملي ماست يا به دين اسلام كه مكتب فكري بيش از 98 درصد مردم ايران است، پايبند نباشند، نمي‌‏تواند عضو هيات موسس جبهه دموكراسي و حقوق بشر باشند.»

در اینجا دو سوال مطرح می شود که اولا حقوق چیست و دوما بشر کیست؟! به خصوص نقض مفهوم بشر _ به قول عبدی _ بسیار خطرناک است و اگر قرار است چنین اتفاقی برای دفاع از حقوق بشر بیافتد همان بهتر که عطای آن را به لقایش بخشید برخورد فله ای با انسان ها که مثلن 98 کیلو انسان از 2 کیلو انسان بیشتر است _و لابد محترم تر _! و وارد کردن ایده ئولوژی در معیار سنجش "میزان بشریت" در حالی که تک تک آنها غایت فلسفه حقوق بشر هستند و حتی مکتب فکری همان 98 درصد هم کشتن یک انسان را برابر کشتن تمام بشریت می داند نمی تواند نشانه های خوبی برای امید به آینده آن باشد. البته شاید عنوان شود که این دو درصد بشر فقط نمی توانند عضو هیئت موسس باشند و آن 98 درصد_ یا کیلو!_ بشر که می توانند به سختی و با هزار تقلا نفس بکشند و اعلام موجودیت کنند و قوه موسس شان محترم شمرده شود از حقوق آن دو درصد بشر دیگر پدرانه و دلسوزانه دفاع خواهند کرد و حقوقشان را خواهند گرفت_ اگر فرزندان خوب و عاقلی باشند! _ که البته این نیز میزان پایبندی ایشان را به حقوق بشر نشان می دهد و این سوال مطرح می شود که اگر کار سیاست پیدا کردن راهی برای رتق و فتق بهتر امور انسان ها و متصور ساختن زندگی زیباتر برای آنهاست آیا می توان برای استیفای حقوق بشر نیز اهم و مهم کرد؟ اگر حقوق بشر یک سرش در دفاع از زنان و کودکان بی سرپرست و درمان بهداشت و آموزش است یک سر آن نیز دفاع از آزادی انسان ها و زندانیان سیاسی و دفاع از حق بشر برای تشکیل دولت و تغییر آن است. لذا واقعا باید پرسید: "دکتر چه می گویی؟"

فارغ از اینکه تشکیل "جبهه" دموکراسی خواهی و حقوق بشر تا چه حد ضروری و البته ممکن است طرح مسئله دموکراسی خواهی و حقوق بشر و معرفی آن به عنوان محور مطالبات ایرانیان و آرمان آنان از دو جهت انتخاب درستی برای پیشبرد اهداف اصلاح طلبانه ی تحول خواهان ایرانی به نظر می آید. اول اینکه این مسئله بر خلاف سایر رقبایش مانند جمهوری خواهی ،مشروطه خواهی،رفراندوم و یا حتی تحریم انتخابات و... ، توانایی مجاب کردن طیف گسترده ای از نیروهای سیاسی تحول خواه را برای دفاع از آرمانی واحد و ایرانی _ در عین پذیرفتن تکثر و تفاوت آنها_ داراست و از این جهت مسئله ای عینی و واقعی در جامعه ایران به شمار می رود و از سوی دیگر این عینیت و جاری بودن در زندگی روزمره می تواند همراهی و اقناع توده ها را هم در پی داشته باشد. اگر این مفاهیم آن چنان استعلایی نشوند که از دسترس مردم خارج شده و اگر تمام زوایای آن مورد توجه قرار گیرد.

اینکه چرا اصلاح طلبان در انتخابات اخیر با طرح این شعار ها برای جذب توده مردم طرفی نبستند و چرا تحریمیان را برای شرکت در انتخابات قانع نکردند و یا اینکه چرا بسیاری از روشنفکران و فعالان سیاسی با آنها همراه شدند شاید "اکنون" مسئله قابل توجهی نباشد و آن چه که با گذشت بیش از یک سال از طرح شعار دموکراسی خواهی و حقوق بشر توجه بیشتری می طلبد درستی پیش بینی کسانی ست که شعار های انتخاباتی اصلاح طلبان را جامه ای گشاد و نزار بر پیکر لاغر آنان می دیدند و یا شاید به مراتب اولی آن را ریاکارنه می پنداشتند.
داستان تجربه نیروهای دموکرات ایرانی از واژه های سیاسی وارداتی در ایران تجربه ای جالب_ و یاشاید تراژدیک، همچون حکایت تشنه ای در پی سراب_ است. و این قصه تاسف بار به طور مکرر در واژه هایی مانند جمهوری ، اصلاحات ، جامعه مدنی، دموکراسی، آزادی بیان و اندیشه و ...بر ایرانیان گذشته است. آن گاه که جمهوری اسلامی را حمایت کردند و یا هنگامی که به اصلاحات رای دادند و آن هنگام که برای جامعه مدنی و دموکراسی مقاله ها نوشتند و اینک شاید در مفهوم حقوق بشر...

برای حمایت از هر حرکتی باید بتوان در مورد آن قضاوت درستی داشت و برای هر قضاوتی باید ایده آلی مطرح شود و غایتی متصور شود. هر چند دموکراسی و حقوق بشر هر دو واژگانی با تاریخ و مختصاتی مشخصند و صرف آوردن کلمه، آنها نیز با واژه حاضر می شوند اما به نظر می رسد برای پیش گیری از تکرار تجربه های غمبار گذشته جنبش اصلاح طلبی ایرانیان و قضاوتی درست در مورد آن قبل از هر چیز باید یک بار دیگر معنا و مفهوم آنها باز گفته شود.تا برسد به راهکار پیشبرد آن.

 
 
بازگشت به صفحه اول

  ساير مطالب مربوط به ديدگاه