بازگشت به صفحه اول

از روز

 
 

فريد مدرسي در گفت و گو با روز: اعتراضات دانشجو و استاد یکی می شود

سه شنبه 19 دی 1385 [2007.01.09]

faridmodaresib.jpg

باربد کاوه

فريد مدرسي، عضو شوراي مرکزي دفتر تحکيم وحدت، اخيرا نامه اي خطاب به اساتيد دانشگاه نوشته که در آن نسبت به فضاي حاکم بر دانشگاه ها هشدار داده است. درباره اين نامه با فريد مدرسي گفت و گويي کرديم که در پايان به وجود برخي از رفتارهاي اختلاف افکن در ميان بعضي از گرايشات دانشجويي ختم شد.

در اين چند ماهه فشار زيادي بر اساتيد و دانشجويان وارد شده، اما چرا از سوي اساتيد دانشگاه هيچ اعتراضي نشده است؟
جامعه اساتيد با جامعه دانشجويي قابل مقايسه نيست. هم سنشان و هم ديسيپليني که دارند به آن ها اجازه اعتراضات شفاف را نمي دهد. اما از طرف ديگر اتفاقاتي که درارتباط با موقعيت اساتيد رخ مي دهد خيلي تند است. به گونه اي که در يک دانشگاه، يک نفر مي شود معاون وزير و در عرض يک سال از نظر علمي ارتقا پيدا مي کند ولي نفر ديگري هم وجود دارد که يک سال است حقوقش را نگرفته و سکوت مي کند، چون مي ترسد اگر اعتراض کند با برخوردهاي سنگين تري مواجه و مثلا از دانشگاه به طور کلي اخراج شود. نه تنها با اساتيد به اسم بازنشستگي برخورد شد بلکه به صورت شبه قانوني سعي کردند امثال دکتر نمک دوست را هم از دانشگاه اخراج کنند که تلاششان نتيجه هم داد و اينطور شد. به عبارتي به نظر من تبعيض در جامعه اساتيد بيشتر از جامعه دانشجويي است ولي ديسپلين يک استاد اجازه نمي دهد اعتراض کند. اما چون فشار بر اساتيد در حال افزايش است و از طرفي اجازه تاثيرگذاري بر مديريت هم از آن ها گرفته شده، اعتراضات اساتيد با حرکت هاي دانشجويي يک نوع همپوشاني پيدا مي کند و به تدريج اعتراضات مشترکي درقالب استاد و دانشجو شکل خواهد گرفت.

چه عواملي باعث شده که اين اتحاد تاکنون شکل نگيرد؟ حتي وقتي اساتيد اخراج مي شوند اين دانشجويان هستند که اعتراض مي کنند بدون آنکه اساتيد در اعتراضشان شرکت داشته باشند؟
من مهمترين دليل اين قضيه را اختلاف در روش مي دانم. يعني جامعه دانشجويي براي رسيدن به اهدافش يک روشي را انتخاب کرده و جامعه اساتيد دانشگاه يک روش ديگر را. بعد چون اساتيد روش دانشجويان را نمي پسندند و از آن طرف دانشجويان هم روش اساتيد را نمي پسندند، متاسفانه اين اتحاد استراتژيک شکل نمي گيرد. به هرحال اساتيد حرکت هاي آرمان خواهانه و راديکال دانشجويان را برنمي تابند و بيشتر عمل گرا و به دنبال حرکت هاي معقولانه هستند. به همين دليل فکر مي کنند اگر با آنها پيوند برقرار کنند ديسيپلين شان خدشه دار مي شود. اين مساله بايد به گونه اي حل شود. اگر حل نشود، تفرقه بين جامعه اساتيد و دانشجويان منجر به تخريب و نابودي نهاد دانشگاه مي شود. از سوي ديگر نبود تشکل هاي جدي در بين اساتيد، اين قضيه را تشديد کرده. به طوريکه ما مي بينيم بيشتر تشکل هاي اساتيد وابسته به جريان حاکم هستند و يکي از اين ها هم که به اسم انجمن اسلامي مدرسين شناخته مي شود و متعلق به حاکميت نيست متاسفانه تاکنون بسيار ضعيف عمل کرده است.

آيا اين اتحاد اصلا در برهه هاي تاريخي ما شکل گرفته؟
در گذشته به صورت فردي ارتباطاتي وجود داشته، اما در حال حاضر نقطه عطف قضيه اين است که مشکلات صنفي وعلمي و دفاع از صيانت دانشگاه مي تواند منجر به پيوند جامعه دانشجويي و اساتيد شود، نه پيوند بين يک استاد و يک شاگرد.

با توجه به شناختي که از اساتيد داريد هدفتان از نوشتن اين نامه چه بود؟
من معتقدم روالي که وزارت علوم در پيش گرفته، اين بار فقط فعالان دانشجويي و سياسي را مورد هدف قرار نداده بلکه اگر کليه رفتارهاي وزارت علوم را مورد بررسي قرار دهيم مي بينيم دارند به اين سمت پيش مي روند که پايه هاي نهاد دانشگاه را قطع کنند. بازنشسته کردن اساتيدي که برخي از آن ها پدران علوم در ايران هستند و همچنين خلع يد آن ها در انتخاب روساي دانشگاه ها، و از طرفي انتخاب روسايي که دانشگاهي محسوب نمي شوند و به حوزه هايي مثل روحانيت وصل هستند، نشاندهنده اين است که تصميم گيران وزارت علوم مي خواهند کلا نهاد دانشگاه را مورد تهديد قرار دهند. به طوريکه وقتي وزير علوم برسرکار آمد گفت بايد فرصت هاي مطالعاتي از خارج کشور به شهر قم برده شود. اين نشان مي دهد که رويکرد، رويکردي خلاف سياست هاي دانشگاهي ـ از زمان تاسيس اين نهاد تا به حال و نه فقط 27 سال گذشته ـ است. يعني ما تا به حال چنين رويکردي را در مسئولان وزارت علوم نديده بوديم.

روش هاي اعتراضي اساتيد به نظر شما چه مي تواند باشد؟
من نمي خواهم نگاه آرماني به حوزه تاثيرگذاري اساتيد داشته و به دنبال اين باشم که آنها هم تجمعي به دفاع از دانشجويان و دانشگاه برگزار کنند يا کلاس ها را تعطيل کنند و يا کارهايي که جزو سبک رفتاري دانشجويان است؛ اما در قدم اولفکر مي کنم بايد ارتباطي جدي بين دانشجويان و اساتيد شکل بگيرد. ضمن اينکه اساتيد مايلند فشارشان را از طريق گفت و گو بر مديران دانشگاهي وارد سازند. البته از آنجاکه متاسفانه مديران دانشگاهي از لحاظ جايگاهي ضعيف هستند، فکر مي کنم رايزني ها و فشارهاي اساتيد مي تواند مفيد واقع شود. اما چون در آستانه امتحانات هستيم و اساتيد هم نگاهشان متوجه حفظ آرامش در محيط دانشگاه است، من خواستم با اين نامه احساس خطري را در اساتيد به وجود بياورم.

يک سئوال هم در مورد خود دفتر تحکيم وحدت. به نظر مي رسد نفوذ چپ هاي مارکسيست در انجمن هاي اسلامي زياد شده است. چرا؟
اگر از بيرون مجموعه نگاه کنيد، مي توانيد چنين برداشتي را از يک تجمع خاص بکنيد اما شايد از ده تجمع ديگر چنين برداشتي نداشته باشيد. نيروهايي که گرايش هاي خاصي دارند و با رنگ هاي خاصي شناخته مي شوند در محيط هاي دانشگاهي مثل صاحبان گرايشات ديگر هستند؛ گرايشاتي که در فضاي متکثر دانشگاه فعاليت خود را در کنار گرايشات ديگر دارند. به هرحال دفتر تحکيم براين باور است که بايد تريبون هايش را در اختيار گرايشات مختلف قرار دهد. حال اين گرايشات برخي اوقات با اجازه انجمن ها از اين تريبون ها استفاده مي کنند و برخي اوقات هم متاسفانه غيراخلاقي عمل مي کنند و بدون اجازه از صاحب خانه، مي خواهند از اين فضا سود بجويند. مثل روز 16 آذر که اين گرايش، تمام مدت پشت ميکروفون بود اما سخنران هاي گرايشات ديگر را هو کردند و حتي به ابراهيم يزدي هم اجازه ندادند نامه اش قرائت شود. آيا اين رفتارها به جنبش دانشجويي صدمه نمي رساند؟ ما نبايد رفتار متناقضي را به نمايش بگذاريم. از سوي ديگر وقتي صحبت از اتحاد استاد و دانشجو مي کنيم، نمي توانيم بين گرايشات مختلف در دانشگاه مرزبندي کنيم و تفرقه بياندازيم. متاسفانه برخي اين خطر را يا متوجه نيستند يا براي رفتارهايشان دلايل خاص خود را دارند که من وارد بحث آن نمي شوم. به هرحال اين رفتارها باعث مي شود اتحاد دانشجويان از بين مي رود و از بين رفتن اين اتحاد در اين برهه خاص، که همگان به خاطر نهاد دانشگاه احساس خطر کرده اند، اصلا مفيد نيست. بيان برخي از مطالب و شعارهاي اختلاف افکن جز حمايت ناآگاهانه از وزارت علوم و مديران دانشگاه چيزي عايد اين دوستان نمي کند. حال چه ما اين کار را بکنيم و چه ساير گرايشات فکري، هيچ فرقي نمي کند. ما که صحبت از اتحاد استاد و دانشگاه مي کنيم بايد ابتدا اتحاد بين دانشجويان را مستحکم کنيم. الان نهاد دانشگاه مورد هجمه است نه يک گرايش و نگاه خاص. دارند خانه ما را ويران مي کنند و وقتي هم خانه آدم در حال ويراني است بايد تمام افراد خانه هم و غمشان دفاع از آن خانه باشد.

 
 
 
بازگشت به صفحه اول

  ساير مطالب مربوط به ديدگاه