مهرداد شيباني
m.shaibani@roozonline.com
فضاي سومين هفته زمستان 1385 را تيتر سرمقاله روز چهارشنبه "اعتماد ملي" به خوبي نشان مي دهد: بازي با آتش.
سرمقاله که بر اساس سخنان رهبر جمهوري اسلامي نوشته شده است، در فضاي تنگ و به شدت امنيتي ايران، روشن نمي کند جمهوري اسلامي در حال بازي با آتش است يا دولت هاي عربي مسلمان که دارند به قول آيت الله خامنه اي با دو دولت "نحس و نجس" - امريکا و انگلستان - "بر ضد ملتي که مايه عزت اسلام بوده"ـ ايران ـ متحد مي شوند.
اما، اين هفته "استراتژي تازه آمريکا در خاورميانه" بيشتر روشن شد: کشيدن جمهوري اسلامي قدم به قدم به آنچه جبهه مشارکت در بيانيه هشدار آميز خود "تقابل و درگيري ناخواسته" خوانده است؛ و فروپاشي اقتصاد ايران.
بازي با آتش مستقيم را بر اساس حوادث هفته مي توان ديد که اسراييل عهده دار شده است. اسراييلي که از يک سو راه مذاکره با سوريه و دولت فلسطين را مي رود و از جانب ديگر به نوشته ساندي تايمز، آماده حمله نظامي با سلاح هاي پيشرفته به جمهوري اسلامي شده است. يک ژنرال عاليرتبه اسراييلي گفت که ارتش اسراييل فقط منتظر "چراغ سبز" براي حمله است.
آمريکا و اروپا در راس جهاني که به گفته محمد سلامتي به دليل "ديپلماسي ناپخته جمهوري اسلامي" عليه ايران متحد شده، راه سياست و اقتصاد ايران را مي روند: آماده سازي افکار عمومي جهان براي هر نوع اقدام و فروپاشي اقتصاد ايران. روزنامه پر تيراژ بيلد آلمان در اين هفته تصوير بزرگ محمود احمدي نژاد را در صفحه اول خود د رکنار تصوير بن لادن چاپ کرد و او را"بن لادني" ديگر ناميد. پيامي که بسيار روشن است. خانم مارگارت بکت، وزير خارجه انگلستان، در مقاله اي که در "اورشليم پست" چاپ اسراييل منتشر شد، مانند يک کارشناس آگاه به جزييات تاريخ و سياست ايران، محمود احمدي نژاد را با دکتر محمد مصدق مقايسه کرد. او به صراحت تمام نوشت مصدق ربطي به رئيس جمهور کنوني ايران که به مردمش"خيانت" مي کند، ندارد. او در مقاله اش همان حرف ژاک شيراک را تکرار کرد که "ياران جامعه جهاني را ترسانده است". محمد آقا زاد ه هم شبيه اين حرف را بر زبان راند:" بي اعتمادي جهاني بزرگ ترين دشواري اتمي ايران است" . وزير خارجه انگلستان پرسشي را هم مطرح کرد که هنوز مقامات جمهوري اسلامي به آن جواب نداده اند: "چرا نظاميان ايران در پروژه اي دخالت مي کنند که به ظاهر غيرنظامي است؟" نگراني جهاني اين هفته در سخنان پاپ بنديکت شانزدهم هم منعکس شد و او از ايران خواست به اين مسئله پايان دهد.
اخبار هفته ايران سخنان دکتر ابراهيم يزدي را تاييد کرد که: "در ميان مسئولان و تصميم گيرندگان اختلاف نظر جدي به وجود آمده است." سيد حسين موسويان، عضو سابق تيم مذاکره کننده و ديپلمات متبحر جمهوري اسلامي در مصاحبه اي به دقت تمام قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل را تشريح کرد و خطرات آن را برشمرد.او بي تعارف گفت:"بايد موضوع در همين جا متوقف شود."محسن امين زاده، معاون سابق وزارت امور خارجه از "تصميم ويژه" آمريکا و اروپا براي ايران خبر داد و خواستار سپردن پرونده اتمي به" دست کارشناسان و صاحب نظران" شد.
آيت الله خامنه اي، رهبر جمهوري اسلامي در موضع مخالف گفت: "مسئولان حق ندارند از حق هسته اي ايران صرف نظر کنند". او اضافه کرد: "اگر اتحادي عليه ايران شکل بگيرد فايده اي نخواهد داشت". علي لاريجاني از کاهش سطح همکاري با سازمان جهاني انرژي اتمي خبر داد و نظاميان تند رو بر طبل جنگ کوبيدند. سردار مجيد ميراحمدي، جانشين فرمانده بسيج در مصاحبه اي که تکذيب نشد از "استراتژي مد نظر مقام معظم رهبري" خبر داد. اين استراتژي"امنيت براي همه يا هيچکس" نام داردو "متحدين امريکا در منطقه، خصوصا کشورهايي که سرزمين آنها پايگاه نظامي آمريکا است و يا تسهيل کننده راهبردهاي آمريکاعليه ما باشند، در معرض تهديد هستند." سردار مير احمدي در گفت و گو با خبرگزاري رسمي فارس، اضافه کرد:"در صورت تهديد، اقتصاد غرب و امنيت اسراييل هدف پنجه هاي پولادين قرار مي گيرد."
سخناني که جان مي دهد براي اجماع بيشتر جهان و به ويژه کشورهاي منطقه عليه ايران. و بيشترين استفاده را براي وزير خارجه انگلستان دارد تا نتيجه بگيرد: "بسياري از کشورهاي خاورميانه، ايران را تهديدي براي خود مي دانند." اين اظهار نظر بي شک متکي به رايزني همين ماه توني بلر در سفر به کشورهاي ميانه روي عرب است.
جبهه اي که با اعدام صدام حسين به طور جدي باز شده و مدام گسترده تر مي شود. عطاء الله مهاجراني اين هفته نوشت: "مي خواهند صدام را نصرالله کنند". از کشورهاي عربي آغاز طرح جدا سازي اخبار اسلام شيعه و سني شنيده شد. رضا فاني يزدي در مقاله اي کارشناسانه نشان داد که "اعدام صدام نقطه عطفي در شکل گيري ائتلاف سني عليه شيعه در داخل و خارج از مرزهاي عراق و اولين حلقه از پروژه تغيير"سياست آمريکا در عراق " و "به ميدان کشيدن جمهوري اسلامي در مقابل ائتلاف نيرومند کشورهاي عربي و سني مسلمان" است.
جبهه سياسي به شدت فعال جهاني عليه جمهوري اسلامي، در روزهاي آخر هفته نخست وزير اسراييل را بلافاصله بعد از علي لاريجاني روانه چين ساخت. آمريکا رسما زلما خليل زاد رابه عنوان نماينده خود در سازمان ملل معرفي کرد. تغيير جان بولتن، جانبدار جنگ به زلما خليل زاد، سياستمدار افغاني الاصلي که از مشاوران نزديک تيم بوش ـ رايس و از عوامل اصلي تحولات در افغانستان و عراق است، بيش از هر چيز رويکرد استراتژي جديد امريکا به سياست را نشان مي دهد.
جبهه جهاني براي فروپاشي تدريجي اقتصاد ايران هم در هفته سوم زمستان به شدت فعال بود. سايت آفتاب خبر از "آمادگي آمريکا و اروپا براي گسترش تحريم هاي دو جانبه خارج از چارچوب شوراي امنيت داد". يکي از اين تحريم ها هم عملي شد:بانک سپه بعد از بانک صادرات مورد تحريم جهاني قرار گرفت.سقوط قيمت نفت در بازار جهاني ادامه يافت و لس آنجلس تايمز از زمينه سازي براي تحريم نفتي و قطع سرمايه گذاري خارجي در نفت ايران پرده برداشت. سياستي که در دو دهه آينده امکان صدور انرژي از ايران را خواهد گرفت.
اين هفته خبر از"شتاب گيري افت شاخص بورس رسيد". روزنامه اعتماد ملي در تيتر اول خود از "نگراني مجلس براي سال 1386" خبر داد. بهاري که دو ماه ديگر مي رسد و سعيد ليلازهمراه با مجلس نگران "موج تورمي" آن است.و محمود احمدي نژاد که تنها در سفر به خوزستان "يک ميليون نامه" درخواست کمک از مردم دريافت کرده، باز هم شعار داد و گراني را به گردن دولت قبلي انداخت. آن هم درهفته اي که تدارک احضار او به مجلس ديده مي شود.
همزماني اين تدارک با اوج گيري شايعه درگذشت رهبر جمهوري اسلامي، تجليل بي سابقه در آمريکا از انتخاب هاشمي رفسنجاني، تحليل سرمقاله نويس اصلي نيويورک تايمز از اين انتخاب طرفداران نظريه تغييرات در ايران به سبک چين را به داده هاي جديدي مجهز کرد. شايد بي دليل نبود که محمدآقا زاده وزير چندين و چند ساله هاشمي رفسنجاني خاطره اي را از اونقل کرد: "آقاي هاشمي هنگام ايجاد آب سنگين اراک نگران بود."