|
"سی
تیر" نماد اراده ی ملت برای بازگشت دولت ملی
مهندس حسین شاه اویسی
"از جان خود
گذشتیم
با
خون خود
نوشتیم
یا مرگ
یا مصدق
، یا رگ یا مصدق..."

در تاریخ ملت های
بیدار روزهای غرور انگیزی وجود دارد که کارمایه ی حرکت و ماندگاری این ملت هاست ،
سی ام تیر ماه 1331 در شمار چنین روزهای تاریخی برای ملت ایران است که به ملتها
آموخت : آنگاه که ملتی یکپارچه بپا می خیزد و اراده می
کند تا مستقل باشد قادر است هر راه بندی را از پیش روی خود بردارد .
در آنروز در 26 امرداد
ماه 1331 شاه با تعیین وزیر جنگ از سوی دکتر مصدق نخست وزیر قانونی و ملت گرای وقت
مخالفت می ورزد . (چرا که تا آن تاریخ بر خلاف قانون اساسی وزیر جنگ را که عضوی از
اعضای دولت است و برابر نص صریح قانون اساسی انتخاب وزیران باید بوسیله نخست وزیر و
با رای اعتماد از مجلس برگزیده شوند و هیات دولت تنها در برابر مجلس پاسخگو است نه
شخص شاه). این مخالفت شاه حتا با اجرای قانون اساسی دست ساز خود، موجب شد تا دکتر
مصدق این مرد قانون از سمت خود کناره گیری کند و شاه احمد قوام را به نخست وزیری بر
گمارد . خبر کناره گیری مصدق بزرگ موج مخالفت مردم را برانگیخت تا بدانجا که بیشتر
مغازه ها و در راس آنها بازار تهران این سنگر مبارزان ملی در آن دوران تعطیل گردید
. بدنبال آن فرمانداری نظامی طی اعلامیه ای تهدید آمیز مردم را از هر گونه تظاهراتی
بر ضد دولت انتصابی دربار بر حذر می داشت یکانهای زرهی ارتش ، همراه با ماموران
فرمانداری نظامی و شهربانی کل کشور نقاط مهم و پر رفت و آمد تهران را به اشغال خود
در آوردند و رفت و آمد مردم را زیر نظر گرفتند تا به این خیال باطل بتوانند به
سرکار آوردن حکومتی دست نشانده ی دربار وابسته همچنان منافع ملی را به تاراج
بیگانگان و استبداد وابسته دهند.
قوام
زمام امور را با زمینه سازی و موافقت دربار و دولت انگلیس بدست گرفت تا جنبش ضد
استعماری و ضد استبدادی ملت ایران را سرکوب و آب رفته را به جوی و منافع نامشروع
بیگانگان را دوباره به آنان بازگرداند. ولی در اثر هشیاری و درایت رهبری جنبش و
بیداری مردم و یکپارچگی و اتحاد همه سازمانهای ملی و ایستاده بخود . مردم از
سحرگاه سی ام تیر ماه 1331 به خیابانها ریختند و با شعار " یا مرگ یا مصدق "
با نیروهای مسلح فرمانداری نظامی و شهربانی به رویارویی پرداختند. در این قیام
سرنوشت ساز دهها تن از فرزندان خلف ملت به شهادت رسیدند و صدها نفر زخمی شدند .
ولی ملتی مصمم اراده کرده بود تا امور خود را بدست توانایی فرزند راستین میهن ،
مصدق بسپارد و کوچکترین خللی بر اراده-
اش وارد نیامد
و لحظه به لحظه بر ایستادگی خود در برابر قانون شکنان و زورگویان مصمم تر. با اوج
گیری قیام ، آثار ضعف در نیروهای سرکوبگر مشاهده می شد و در پاره ای از نقاط شهر
گروههایی از افسران میهن پرست بر خلاف دستور فرماندهان مزدور استبداد حاکم وابسته
به همراه افراد زیر نظر خود به صفوف مردم پیوستند . این امر شاه و در باریان را
نگران می کرد چه اگر رویارویی ادامه می یافت ، قیام مردم به انقلابی تمام عیار
تبدیل می شد . شاه از بیم آن دستور داد تا نیروهای نظامی به سربازخانه ها بازگردند
و قوام السلطنه که با همه کهنه کاری ، بازیچه دست دربار گردیده بود از نخست
وزیری استعفا و شاه ناچار از دکتر مصدق خواست تا دولتی جدید تشکیل دهد. بر
پایه گزارش ها در جریان این قیام ملی بیش از 100 نفر مفقود شدند و بیست و چهار نفر
به شهادت رسیدند که در قسمتی از گورستان ابن بابویه بر روی سکویی که به
آرامگاه شهدای سی تیر مشهور است در کنار یکدیگر بخاک میهن سپرده شدند و بر روی هر
سنگ آرمگاه آنها نوشته شده است " شهید راه وطن........ تاریخ شهادت 30 تیر ماه
1331 " همه ساله یاران و میهن دوستان در بزرگداشت این روز تاریخی به دیدارشان
می روند تا یادشان و راهشان را گرامی دارند که اینان شهیدان ملت هستند که در روز سی
تیر در کنار دیگر هم میهنانمان فریاد برآوردند : "از جان خود گذشتیم با خون خود
نوشتیم _ یا مرگ یا مصدق ، یا مرگ یا مصدق" و چه صادقانه گفتند و چه
وفادارانه عمل کردند. روانشان شاد.
این روز را مصدق
بزرگ روز قیام مقدس ملی و قربانیان آن را شهدا ی ملی اعلام کرد .
و ملت پیروز شد و مصدق
دوباره به خواست ملت مامور تشکیل کابینه شد و در اولین اقدامی که انجام داد، بخشی
از بودجه دربار را به وزارت بهداری منتقل و بنیادهای " خیریه
سلطنتی " را به نظارت دولت در آورد و ابولقاسم امینی را به وزارت دربار
گمارد و شاه را از ارتباط مستقیم با دیپلمات های خارجی ممنوع کرد . نام
وزارت جنگ را به وزارت دفاع ملی تغییر داد و او همچنین یکی از بستگان خود را
از مقام معاونت وزارت دفاع ملی برکنارکرد تا ضابطه بجای رابطه حاکم شود که نشان دهد
کشور تیول هیچ خانواده- ای نباید باشد و شایستگان ایران ، بدون هرگونه تبعیضی باید
دراداره آن نقش داشته باشند .
از قیام ملی سی تیر
درس های بزرگی می توان آموخت ، یکی این است که اگر دولتی بدور از زد و بندها و
نابرابریها و تبعیض ها خدمتگزار راستین ملت باشد و در صحنه های ملی پایدار و
استوار از آزادی ،منافع ملی ، تمامیت ارضی و حقوق ملی و بین المللی ملت دفاع کند .
بی شک پشتیبانی گسترده ملت را همراه خواهد داشت و هیچ قدرت متجاوزی اجازه تجاوز به
آن را بخود نخواهد داد که این ایستادگی و یگانگی ملت و دولت ملی را ، ایرانیان
در سی تیر به نمایش جهانیان گذاردند و ثابت کردند که
نخستین لازمه شرافت یک ملت استقلال است .
پاینده ایران
تهران سی تیر 1386
خورشیدی |