برکناری همه سفیران:

روی کار آمدن مردان رئیس جمهور

" وقتی رئیس جمهوری با سفرای کشورش در نقاط مهم جهان چنین برخورد می کند، خارجی ها دیگر باید حساب کار دستشان بیاید". این را یک روزنامه نگار اروپایی می گوید که خبر احضار و سپس برکناری مهم ترین سفیران جمهوری اسلامی در جهان، او را"حیرت زده" کرده است. وی سپس می پرسد: درست است که به دستور آقای احمدی نژاد، قرار است بقیه سفیران جمهوری اسلامی نیز به ایران فرا خوانده شوند؟

پاسخ وی را کاظم جلالی مخبر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس می دهد:" فهرستی در وزارت خارجه تهیه شده است که به موجب آن، تا آخر سال، سی تا چهل سفیر ایران در کشورهای مختلف برکنار می شوند ".و این موضوعی نیست که بتوان به سادگی از کنار آن گذشت. به همین دلیل:"کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس... در حال پیگیری این مسئله است".اما مجلسی که آقای احمدی نژاد" تعاملی با آن ندارد"و حتی اگر این تغییرات از دید اعضای آن"مبهم" تلقی شود، باز هم راهی به جایی نیست.

بسیاری از سفیران جمهوری اسلامی، و به ویژه سفیران ارشد کشور، پس از انتخابات از" روی کار آمدن احمدی نژاد ...ابراز نارضایتی کرده بودند" وبرخی نیز مانند صادق خرازی سفیر جمهوری اسلامی در فرانسه درست به همین دلیل"کار خود را خاتمه یافته اعلام کرد و از وزیر خارجه جدید خواسته بود هر چه زودتر سفیر جدید ایران در فرانسه را انتخاب و معرفی کند. وی این روزها در انتظار سفیر جدید بود".تا اینجای مسئله، ایراد چندانی به سیر قضایا وارد نبود، اشکال از آنجا شروع شد که این سفیران فکر نمی کردند " با این رفتار غیر دیپلماتیک و غیر اخلاقی روبرو" شوند. این سفرا" پس از آنکه به بهانه رایزنی به تهران فراخوانده شدند از سمت های خود عزل و مکلف شدند بلافاصله اقدامات لازم را برای بازگشت به کشور به عمل آورند". دستور عزل راهم احمدی نژاد صادر کرده بود.

در تهران چه گذشت؟

سفیران احضار شده، یعنی صادق خرازی، محمد حسین عادلی، شمس الدین خارقانی و امیر حسین زمانی نیا، پیش از برکناری همراه با تنی دیگر از دیپلمات های با سابقه جمهوری اسلامی به جلسه ای با حضور رئیس جمهور دعوت شده بودند. در آن جلسه ، پس از گفت و شنودهای معمول، بحث به سیاست خارجی و تاثیرات احمدی نژاد بر رابطه کشورهای جهان با ایران،کشیده شد و اینکه"چگونه سیاست اعتماد سازی در زمانی کوتاه بر اثر سخنان اقای رئیس جمهور، صدمه دیده" است.در میان دیپلمات های حاضر کم نبودند کسانی که آماده ترک پست بودند و سپردن نمایندگی آقای احمدی نژاد، به کسانی که"نماد" خود وی باشند. بعد از پایان آن جلسه، که در واقع به ظاهر به نتیجه ای نرسید، دیپلمات های مزبور به کشورهای محل اقامت خود برگشتند. تا اینکه دوباره" به عنوان رايزنى پيرامون مسائل هسته اى در آستانه اجلاس پاييزه شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى به تهران فراخوانده شدند" اما" به جاى رايزنى، حكم تغييرشان به آنها ابلاغ شد". برخی این برخورد را ناشی از آزردگی رئیس جمهور از دوران انتخابات، تلقی کردند:"شمس الدین خارقانی و محمد حسین عادلی سفرای ایران در آلمان و انگلیس ... از دیپلمات های باسابقه هستند که هر دو بعد از روی کار آمدن احمدی نژاد از این مسئله ابراز نارضایتی کرده بودند و یکی از دلایل عزل ایشان نیز همین مسئله است"(امروز) چرا که رئیس جمهوراحمدی نژاد" در روزهای اول ریاست اش که کابینه وی هنوز به مجلس معرفی نشده بود به قدری حساس شده بود که از کمال خرازی ووزیر خارجه خواسته بود درباره اظهارات عادلی علیه وی تحقیق کند".و برخی آن را به حضور مجتبی هاشمی ثمره ربط دادند که این دیپلمات ها را" بد دین" می داند و قاعدتا با توجه به نفوذی که بر رئیس جمهور دارد، کمر به حذف همه"بد دینان" بسته است. از سوی دیگر، نویسنده خبرگزاری فارس ـ وابسته به جناح راست ـ و همچنین روزنامه کیهان، در توجیه این عمل" بی سابقه در دیپلماسی "به دلایلی متوسل شدند که حداقل آقای احمدی نژاد به آنها باور نداشت: "يك منبع آگاه با اشاره به جنجال آفريني برخي رسانه هاي داخلي و خارجي در خصوص فراخوان سفرا و نمايندگان ديپلماسي ايران گفت: اكثر قريب به اتفاق افراد فراخوان شده كساني هستند كه ماههاست دوره ماموريت آنها به پايان رسيده است.اين منبع آگاه در گفت وگو با خبرگزاري فارس اظهار داشت: مأموريت بيش از 30 سفير كشورمان در مناطق مختلف جهان بالاخص قاره هاي اروپا و آمريكا به پايان رسيده و تا پايان سال جاري نيز جمعاً دوره مأموريت 48 سفير به پايان خواهد رسيد. اين منبع آگاه با اشاره به اينكه برخي سفراي فراخوان شده افرادي هستند كه بيش از 6 ماه از دوره مأموريت آنها سپري و جانشينان آنها نيز مشخص شده اند، افزود: دوره مأموريت البرزي سفير ايران در مقر اروپايي سازمان ملل در ژنو بيش از 10 ماه است كه به پايان رسيده و احتمالاً معيري معاون فعلي وزارت خارجه نيز جايگزين وي خواهد شد. وي اضافه كرد: همچنين مأموريت صادق خرازي سفير ايران در پاريس در شهريورماه، محمد جواد ظريف نماينده دائم ايران در سازمان ملل در مردادماه، تخت روانچي سفير ايران در برن سوئيس در مردادماه، جواد رسولي سفير ايران در هامبورگ آلمان و قاسمي سفير ايران در رم ايتاليا در تيرماه به پايان رسيده است. اين منبع آگاه شيخ جزيني مسئول حفاظت منافع ايران در آمريكا، فريدون وردي نژاد سفير ايران در چين، باقري مقدم سفير ايران در قزاقستان و سفراي ايران در كشورهاي چك، امارات عربي متحده، لبنان، سودان، آرژانتين، قبرس، ونزوئلا، تاجيكستان، مكزيك، بحرين و... را از ديگر سفرايي نام برد كه دوره مأموريت آنها به پايان رسيده و بايد به كشور بازگردند. وي با اشاره به برخي اخبار منتشره درباره بازگرداندن و يا عزل افراد ياد شده تصريح كرد: اخبار منتشره در رسانه ها مبني بر استعفاي سفراي ايران در كشورهاي اروپايي و قبول استعفاي آنان كذب محض بوده و اين افراد به دليل پايان دوره مأموريت به كشور بازگشته اند". و طبق معمول، این مقام آگاه" راست" نمی گفت::" مسئولان وزارت خارجه عنوان می کنند که ماموریت این سفیران به اتمام رسیده است. ولی امیر حسین زمانی نیا سفیر ایران در مالزی به تازگی منصوب شده و این ادعا حداقل در مورد او درست نیست"(کاظم جلالی نماینده مجلس)و" از ماموریت عادلی تنها اندکی بیش از یک سال می گذرد".و....

و دلایل دیگر

سفیران"معزول" اما علاوه برآزردن رئیس جمهور"حساس" و موضع گیری به نفع رقیب انتخاباتی،
" در جریان مذاکرات هسته ای دو سال گذشته از دیپلمات های فعال بودند". و"نقش صادق خرازى و شمس الدين خارقانى سفراى ايران در پاريس و برلين در اين مذاكرات مهم در كنار ديگر اعضاى تيم مذاكره كننده هسته اى غيرقابل انكار است". و"از آنجا كه اميرحسين زمانى نيا مديركل سياسى و بين الملل اسبق وزارت خارجه از اعضاى تيم مذاكرات هسته اى با اروپا به شمار مى رود، به نظر مى رسد بركنارى وى در راستاى تغيير و تحولات در تيم مذاكره كننده پرونده هسته اى ايران باشد. چرا كه با روى كار آمدن دولت جديد و تغيير دبير شوراى عالى امنيت ملى به تدريج اعضاى قديم گروه مذاكره كننده هسته اى جاى خويش را به افراد جديد دادند...هر چند كه از نظر على لاريجانى دبير شوراى عالى امنيت ملى تعبير تيم جديد و تيم قديم هسته اى رسا نيست چون نظرات تخصصى وزارت خارجه يا سازمان انرژى اتمى تغيير نكرده است"(روزنامه شرق).

و لابد چون"نظرات تخصصی.. تغییر نکرده"و "حساس" بودن رئیس جمهور نیز دلیل کافی نیست برای عزل این سفراکه" بازتاب منفی گسترده ای در وزارت خارجه بر جای گذاشته و باعث شگفتی کارمندان این وزارت شده است. به ویژه آنکه سفرای مورد اشاره ناصادقانه برای رایزنی به تهران فراخوانده شدند، اما حکم عزل دریافت کردند"، باید به دلیلی دیگر روی آورد و آن اینکه:"پرونده روابط خارجی قرار است به صورت دیگری گشوده شود" . و به گفته آقای علی لاریجانی برای روزهای سختی که" ایران خود را برای آن اماده کرده است". روزهایی که باید "نماد" احمدی نژاد باشد.