"تنفس مصنوعي" براي کنترل بازار

حراج طلا توسط دولت

در حالي که کارشناسان اقتصادي معتقدند افزايش ناگهاني بهاي سکه طلا در بازار تهران از اثر نگراني هاي ناشي از بحران هسته اي و تصميم به کاهش دستوري نرخ بهره بانک هاست، بانک مرکزي از صبح ديروز با سرازير کردن هزاران سکه طلا به بازار کوشيد تا به طريقي که اقتصاددانان به آن "تنفس مصنوعي" مي گويند التهاب بازار را کنترل کند.

کارشناسان معتقدند همان "بيماري هلندي" که هنگام بررسي بودجه خطر آن تذکر داده شد سروکله خود را در بازار ظاهر کرده است.

همزمان با رشد ناگهاني بهاي سکه طلا در بازار تهران که به سرعت خود را به شهرستان ها رساند و روز دوشنبه هر ساعت چند هزار توماني بالا رفت، نمايندگان مجلس که هفته گذشته بي اعتنا به استدلال هاي رييس کل بانک مرکزي راي به طرح کاهش بهره بانک ها دادند، به فوريت ابراهيم شيباني را فراخوانده اند تا درباره اين افزايش توضيح بدهد.

پيش از اين که رييس کل بانک مرکزي که گفته مي شود بر سر همين مخالفت با طرح دولت براي دخالت در بهره بانکي استعفا داده است در مجلس حاضر شود، بنا به اطلاعاتي که بارها از شبکه صدا و سيما پخش شد، دولت توسط بانک کارگشائي دست به حراج سکه هاي خزانه به قيمت کمتر زد که در نتيجه در ساعت پاياني روز گذشته بهاي سکه کمي کاهش يافت بدون آن که به بهاي دو روز قبل برسد.

غلامرضا مصباحي مقدم نماينده جناح هوادار دولت با توضيح اين که رييس کل بانک مرکزي به مجلس فراخوانده شده گفت: بانک مرکزي در چنين شرايطي مي تواند عرضه سکه در بازار را افزايش دهد و علاوه بر جذب نقدينگي، بازار را کنترل و تنظيم کند.

اين عضو کميسيون اقتصادي در عين حال پنهان نکرد که مجلس نگران است که افزايش قيمت سکه موجب افزايش نرخ تورم کشور شود.

در همين حال کمال اطهاري کارشناس برجسته اقتصادي با اشاره به شرايط امروز اقتصادي کشور نوشت در بورس اوراق بهادار، تنزل قيمت‌ها، نه ‌تنها تقاضاي بيشتري ايجاد نمي‌كند، بلكه تنها بر شيب كاهش مي‌افزايد. ثبات نرخ ارز باعث جذب بيشتر سرمايه خارجي نمي‌شود، اما نقدينگي را به سوي خريد سكه مي‌راند. هم‌چنان كه كاهش نرخ تسهيلات بانكي نيز به جاي افزايش سرمايه‌گذاري، بر شوق سوداگري مي‌افزايد.

روزنامه هاي هوادار دولت نيز براي مهار کردن بازاري که به نوشته روزنامه اعتماد ملي داشت از کنترل خارج مي شد در صفحات اول خود خبر کاهش بهاي سکه را منعکس کردند. اما در همان حال از شهرستان ها خبر مي رسيد که نوسان بازار لحظه اي است و به نظر نمي رسد تنفس مصنوعي بانک کارگشائي بتواند اثري دائمي داشته باشد.

گفته مي شود که همزمان با ارائه ده هزار سکه طلا توسط بانک کارگشائي به بهاي کمتر از بازار، ماموراني هم در اطراف صرافي ها و بازار طلافروشان تهران ديده مي شدند. با همه اين ها گزارشگراني که به صرافي هاي متعدد مراجعه کردند گزارش مي دهند که آشفتگي در بازار ادامه دارد. به گزارش رييس بانک کارگشائي ارزش معاملات انجام شده در روز گذشته 10 ميليارد و 564 ميليون و 200 هزار ريال بوده است. قيمت پايه بانك مركزي براي سكه بهار آزادي يك ميليون و 764 هزار و 650 ريال بود كه ميانگين قيمت معامله شده اين سكه يك ميليون و 879 هزار ريال بوده است كه 4/15 درصد نسبت به جلسه قبل افزايش داشت.

عادلي متذكر شد: قيمت پايه بانك مركزي براي سكه نيم بهار آزادي 851 هزار و 750 ريال و ميانگين قيمت معامله شده براي اين سكه 909 هزار و 650 ريال بوده است كه با 3/14 درصد افزايش قيمت نسبت به جلسه قبل از آن [شنبه] مواجه بوده است.

وي قيمت پايه بانك مركزي براي سكه ربع بهار آزادي را 416 هزار و 450 ريال عنوان و ميانگين قيمت معامله شده براي اين سكه را 453 هزار و 900 ريال ذكر كرد و گفت: اين ارزش 10/75 درصد نسبت به جلسه قبل افزايش قيمت داشته است.

روزنامه هاي تهران و صدا و سيما در برنامه هاي مختلف خود نظر گوهربين ـ رييس اتحاديه طلا و جواهر ـ را منعکس کردند که از مردم خواسته بود سرمايه خود را صرف اندوختن سکه طلا نکنند چون قيمت در شرايط فعلي کاذب است.

وي با بيان اينكه پايه حراج 172 هزار تومان بوده كه به قيمت 182 هزار تومان فروخته شده است، افزود: بانك مركزي معمولا نرخ بازار را گرفته و پايين‌تر از آن به حراج مي‌گذارند كه در حراج روز دوشنبه قيمت افزايش يافته است.

گوهربين توصيه كرد: افرادي كه با هدف اندوخته كردن سرمايه خود سكه خريد مي‌كنند بهتر است به جاي سكه، طلا خريد كنند چراكه بازار طلا با نرخ جهاني پيش مي‌رود.

رييس اتحاديه طلا و جواهر خبر داده ک بانک مرکزي قرار شده است سکه هاي بيش تري براي کنترل بازار در اختيار صرافان قرار دهد چرا که به گفته وي سكه فروشان بازار موجودي چنداني براي فروش ندارند و سكه‌هاي آنها فروخته شده است.

ميثم جواهريان ـ عضو اتحاديه طلافروشان و سازندگان جواهر ـ با اشاره به تعداد سكه‌اي كه بانك مركزي به بازار طلا تزريق مي‌كند، افزود: در شرايط فعلي بانك مركزي در هفته 39 هزار سكه را در هفته به حراج مي‌گذارد در حالي كه در حال حاضر متقاضي خريد سكه در حدود 100 هزار سكه در هفته است.

جواهريان در ادامه دليل افزايش تقاضا را با فضاي سياسي داخل كشور و نيز افزايش قيمت جهاني طلا مرتبط دانست و گفت: در ارزيابي منطقي سكه طرح جديد شامل 130 هزار تومان طلاست، در حالي كه قيمت آن به 180 هزار تومان و بالاتر رسيده كه بيانگر 50 هزار تومان اختلاف است كه به فضاي سياسي كشور بازمي‌گردد.

نرخ موجود سكه در بازار بر اساس عرضه و تقاضا و نيز بالا بودن پايه حراج بانك مركزي روند صعودي طي كرده است.

مستخدمين حسيني يکي ديگر از کارشناسان بازار طلا گفته است: شرايط سرمايه‌گذاري براي مردم باعث شده است كه منابع خود را به گونه‌اي در سرمايه‌گذاري‌هاي كوتاه‌مدت مصرف كنند. با توجه به شرايطي كه در بازار سرمايه و پول حاكم بوده است و به طوري كه از اواخر سال گذشته تاكنون سهامدار جديدي در بازار سرمايه وجود نداشته است و كاهش حجم معاملات در بورس و نامناسب بودن بازار سيم كارت علي‌رغم خلف وعده مسوولان مربوطه مردم را به سرمايه‌گذاري در بخش طلا مجبور كرده است.

اما يک عضو كميسيون برنامه و بودجه‌ مجلس درباره‌ افزايش قيمت انواع مسكوكات و طلا در بازار داخلي كشور ريشه آشفتگي‌هاي اقتصادي كشور را عوامل سياسي و اقتصادي دانست.

محمدرضا تابش گفت: وضعيت نابسامان فعلي، تازه آثار رواني متمم بودجه 84 دولت است كه خود را با تاخير نمايان ساخته و آثار رواني بودجه 195 هزار ميليارد توماني سال 85 هنوز در راه است در حالي که طولاني شدن سير بررسي پرونده هسته‌يي ايران و سردرگمي مردم از اين موضوع عامل سياسي افزايش قيمت طلا بوده است.

عضو كميسيون برنامه و بودجه بي توجهي دولت به نظرات كارشناسان اقتصادي در تدوين متمم بودجه 84 و همچنين بودجه سال 85 را از مهمترين دلايل تعميق نابساماني‌هاي اقتصادي كشور دانست و ركود بازار، رشد بيش از حد نقدينگي، كاهش نرخ سود بانكي از سوي شوراي پول و اعتبار و همراهي مجلس بدون لحاظ تبعات اقتصادي را از مهمترين تبعات تصميم غيركارشناسانه دولت ارزيابي كرد.

تابش افزود: مجلس پيش‌بيني مي‌كرد دولت قدرت تبديل حجم عظيمي از دلار به ريال را ندارد به همين دليل در ابتدا 10 ميليارد دلار از كل بودجه 85 دولت كاست، ولي اين موضوع بر مذاق دولت خوش نيامد و با لابي‌هايي كه انجام داد بر ميزان برداشت از درآمدهاي نفتي افزود.

تابش با توصيه به دولت گفت: اتخاذ عقلانيت، تدبير و اجراي سياست‌هاي مبتني بر دانايي محوري از سوي دولت تنها راه برون رفت از آشفتگي‌هاي احتمالي بعدي اقتصادي است.

کارشناسان اقتصادي – حتي آن ها که به جناح هوادار دولت نزديکند – از ابتداي کار دولت جديد که برنامه هاي حساب نشده اي اعلام مي شد دولت را از تندروي و دستکاري در مسائل اقتصادي و پولي کشور برحذر مي داشتند و با آشکار شدن علاقه دولت به هزينه تمامي درآمدهاي جديد نفتي هشدار دادند که تورم سنگيني در راه است که عملا شيريني پخش پول بين مردم را به تلخي بدل خواهد کرد.