ماجرای آلودگی رامسر به آلاینده های رادیو اکتیو به دنبال سخنان رییس سازمان محیط زیست وارد مرحله تازه ای شد.غلامحسن الهام سخنگوی دولت در پاسخ به خبرنگاران ضمن رد اظهارات فاطمه واعظ جوادی گفت:" ایشان حتی میادین گرانیتی را هم دارای رادیواکتیو می دانند".

وقتی روزنامه ایران در روزهای اخیر خبر برکناری رییس سازمان محیط زیست را تکذیب کرد معاونان فاطمه واعظ جوادی تلاش کردند تا از طریق رسانه ها آب رفته را به جوی بازگردانند و سخنان رییس سازمان محیط زیست را اصلاح و کامل کنند.اظهار نظرهایی که با تناقض های بسیار بر ابهام ماجرای آلودگی فوق العاده رامسر افزود.همه این بازتاب ها افکار عمومی را در برابر این پرسش قرار داده که آیا منشا طبیعی یا مصنوعی این آلودگی می تواند از خطر آن برای محیط زیست و ساکنان و عابران رامسر بکاهد؟

سرنوشت یک اظهار نظر
وقتی فاطمه واعظ جوادی، معاون رییس جمهور و رییس سازمان محیط زیست در سخنانی کوتاه تایید کرد که میزان تششعات رادیو اکتیو در رامسر بسیار بیشتر از حد طبیعی است گمان نمی کرد با واکنش گسترده رسانه ها،افکار عمومی و دولت مواجه شود. اما فشار افکار عمومی باعث شد تا غلامحسین الهام در نشست رسانه ای هفته گذشته مورد سئوال خبرنگاران قرار گیرد.سخنگوی دولت در پاسخ با طرح اینکه"ديدگاه محيط زيستي‌ها مبتني بر آلودگي است، مگر اينكه خلاف آن ثابت شود"،بدون توضیح بیشتر درباره دلایل افزایش آلودگی رامسر به تششعات رادیو اکتیو گفت:"اگر در اتاق رییس سازمان محیط زیست سنگ گرانیت به کار رود وی می گوید که از آن تششعات رادیو اکتیو خارج می شود".

خبرگزاری مهر نیز به نقل از غلامحسین الهام و بدون نام بردن از رامسر نوشت:" این یک بحث کاملا فنی است که نسبت به نوع بافت زمین و خاک آنجا صورت گرفته است".سخنگوی دولت در عین حال تلاش کرد سخنان رییس سازمان محیط زیست را به نگرانی های شغلیش مربوط کند و تاکید کرد:"نگرش آنها با توجه به جايگاه و اقتضائات شغلي‌شان اين‌گونه است و از همين بابت است كه بعضا مي‌بينيم آنها چالش‌ها و گفت و گوهايي را نيز با صنعت‌گران دارند كه ناشي از انجام وظيفه است".

همزمان سیمای جمهوری اسلامی نیز در خبر کوتاهی از احتمال تغییر رییس سازمان محیط زیست خبر داد. روزنامه ایران که در دوره جدید انتشارش به طور مستقیم از سوی مقامات دولتی اداره می شود،بدون انتشار سئوال خبرنگاران و پاسخ الهام،به طورهمزمان در خبری با عنوان"شايعه جابه جايى رياست سازمان محيط زيست" اقدام به تکذیب خبر برکناری رییس سازمان محیط زیست کرد.این روزنامه به نقل از "مدير كل حوزه رياست سازمان حفاظت محيط زيست نوشت: "جابه جايى رياست سازمان شايعه است".اما همین منبع خبری به روزنامه ایران گفت که:"تغيير و تحول از الزامات يك روند رو به رشد در هر مجموعه اى تلقى مى شود اما آنچه اين روزها برخى به آن دامن مى زنند و شاهد انعكاس آن در رسانه ملى هستيم، هدفى جز تضعيف مديريت و ايجاد تزلزل در بدنه وزارتخانه ها و سازمان هاى تابعه دولت ندارد".

پس از انتشار این خبرها بود که اظهارات ناتمام رییس سازمان محیط زیست و رسانه های داخلی را سر انجام چهار روز پیش رئيس فراكسيون محيط زيست مجلس تمام کرد. محمدجعفر سادات موسوي در گفت و گویی با خبرگزاری فارس ضمن نام بردن از رامسر به عنوان شهری که تششعات رادیو اکتیو در آن از حد مجاز بسیار بیشتر است از سازمان بازرسی کشور خواست تا به موضوع آلودگی شهرستان رامسر به مواد رادیو اکتیو رسیدگی کند.

او در عین حال گفت: "فراكسيون محيط زيست مجلس نيز در اين زمينه نامه‌اي خطاب به فاطمه واعظ جوادي، رئيس سازمان حفاظت محيط زيست تنظيم و آماده ارسال كرده است تا دلايل و علل بروز چنين مشكلي را در خاك اين منطقه توضيح دهد".وي تاکید کرد:" محيط زيست بايد تدابير خود را براي رفع اين آلودگي‌ها اعلام كند".

رئيس فراكسيون محيط زيست مجلس همچنین گفت:" پس از روشن شدن دلايل بروز آلودگي راديواكتيو در خاك شهرستان رامسر بايد قصور دستگاه‌هاي مرتبط پيگيري قانوني شود".
اما خبرگزاری فارس در گزارش چند روز پیش خود درباره آلودگی رامسر به رادیو اکتیو با اشاره به سخنان رییس سازمان محیط زیست نوشت که وی"بدون ذكر دقيق محل آن،منبع آلودگي را به خاك اين منطقه مربوط دانست و اشاره‌اي به تحقيقات انجام شده توسط گروه مطالعات پرتوهاي طبيعي كه توسط سازمان انرژي اتمي در منطقه ايجاد شده، نكرده است".

اظهارات متناقض
خبرگزاری ایرنا و روزنامه ایران همچنین چند روز پیش در کنار خبر احتمال برکناری رییس سازمان محیط زیست،گزارشی از نظرات سروش مدبری،مدیرکل دفتر بررسی آلودگی آب و خاک سازمان حفاظت از محیط زیست را منتشر کردند.این مقام سازمان حفاظت از محیط زیست اعلام کرد که"بالا بودن غلظت راديواكتيو در خاك يك منطقه از شمال كشور صرفاً به دليل فرآيندهاى زمين شناسى در سالهاى طولانى است".

سروش مدبری اضافه کرد:"فرآيندهاى زمين شناسى مانند فعاليتهاى آتشفشانى، فعاليتهاى نفوذ مواد مذاب در درون زمين و سرد شدن آنها در طى مدت زمان طولانى، حتى ميليونها سال است كه باعث تشكيل ذخيره هاى معدنى مى شود".وی تاکید کرد که"عناصر راديو اكتيو، سرب، نمك و يا هر عنصر ديگرى مى تواند در اثر فرآيندهاى زمين شناسى ، دچار غنى شدگى شود".اظهار نظر کارشناسی این مقام سازمان حفاظت از محیط زیست اما آن جایی بر ابهام ها افزود که او درست همان سخنانی را تکرار کرد که سخنگوی دولت درباره مقامات سازمان حفاظت از محیط زیست و مشکوک بودن آنها به سنگ گرانیت به عنوان منبع آلودگی رادیو اکتیو گفته بود.سروش مدبری در این باره گفت :"عنصر راديو اكتيو در هرجايى كه گرانيت باشد،احتمال دارد باعث غنى شدگى شود".
مدیرکل آلودگی آب و خاک سازمان حفاظت از محیط زیست در عین حال گفت:"از آنجا كه در مناطق شمالى كشور در دوران سوم زمين شناسى در ۶۰ ميليون سال گذشته فعاليتهاى آتشفشانى رخ داده است، گرانيت هايى در اين منطقه به وجود آمده است".جالب اینکه وی تاکید کرد که"هنوز به اثبات نرسيده است كه گرانيت هاى اين منطقه داراى راديو اكتيو هستند يا نه".
این مقام سازمان حفاظت از محیط زیست برخلاف آنچه سخنگوی دولت بدبینی مقامات محیط زیست خوانده و برخلاف نظریات علمی تایید شده از سوی اغلب مراکز علمی دنیا که افزایش پرتوهای رادیو اکتیو از حد مشخصی را موجب تغییرات کروموزمی،و شیوع بیماری های بدخیم در نسل حاضر و نسل های آینده می دانند،گفت:"در هر جايى كه تغليظ يك عنصر به طور طبيعى در خاك وجود داشته باشد، مى تواند تبعاتى را به دنبال داشته باشد كه اين امر هنوز در منطقه شمال كشور براى عناصر راديو اكتيو به اثبات نرسيده است".
روزنامه رسالت و جام نیز در اقدامی مشابه روزنامه ایران در روزهای اخیر از قول معاون سازمان حفاظت محیط زیست نوشتند که" آلودگی رادیو اکتیو رامسر ربطی به سازمان انرژی اتمی ندارد".روزنامه رسالت در همین زمینه به نقل از حسن اصیلیان نوشت: "پرتوهاى راديواکتيو رامسر طبيعى بوده و ربطى به فعاليتهاى سازمان انرژى اتمى ندارد،و تحقيقات نيز نشان مى‌دهد که خطر جدى مردم را تهديد نمى‌کند".
حسن اصيليان در توضیح آلودگی رامسر به پرتوهای رادیو اکتیو گفته"در دنيا دو نوع پرتو راديواکتيو وجود دارد که بخشى طبيعى و مربوط به خاک و وجود معادن در منطقه خاصى است و بخشى ساخته دست بشر است که به صورت انرژى اتمى است و در افرادى که با آن تماس دارند باعث ابتلا به بيمارى‌هاى خاص و سرطانزايى مى‌شود". وى در تاکید کرده که"در نقاط مختلف دنيا به صورت طبيعي،خاک مناطق داراى پرتوهاى راديواکتيو است که منطقه رامسر هم در ايران جزو اين مناطق است و داراى ريسک خطر بالاست".

خطر دارد یا نه!
خبر گزاری فارس به نقل از محمد رضا فاطمی که او را استاد دانشگاه معرفی کرده اشاره ای مختصر به خطرات ناشی از آلودگی رامسر به رادیو اکتیو کرده و از قول او نوشته:"حجم اين مواد در اندازه كم، خيلي مشكل ساز نيست اما به دليل نزديكي كوه به دريا و فاصله كم مابين آنها، دراثر فرسايش كوه، مواد راديو اكتيو شسته شده و به دريا مي‌ريزد."اين استاد محيط زيست دانشگاه به رسوب شدن اين مواد در دريا اشاره و تأكيد مي‌كندكه مواد راديو اكتيو از طريق زنجيره غذايي كف زيان وارد بدن ماهيان و موجودات دريايي ديگر مي‌شود و اين مواد با استفاده از ماهيان وارد بدن افراد و منجر به ضايعات جدي مي‌شود".این استاددانشگاه خواستارممنوعیت استفاده از سنگي شده كه از ارتفاعات رامسر به دست مي‌آيد.او تاکید کرده که استفاده از اين سنگ‌ها در ساختمان منجر به عقيم شدن مردان مي‌شود. اين سنگ‌ها معروف به سنگ لاشه و سبزرنگ است كه اغلب در حاشيه اتوبان‌ها از آن استفاده مي‌شود".نکته مهم در سخنان فاطمی تاکید او بر افزایش روز افزون میزان تششعات رادیو اکتیو در رامسر است،او تاکید دارد که"غلظت اين مواد در رامسر زیاد است و به طور مرتب به اين غلظت افزوده مي‌شود".
علاوه بر این تحقیقات دیگری که در رامسر انجام شده تایید می کند که این آلودگی چه منشاء طبیعی داشته باشد و چه حاصل آزمایش های هسته ای حکومتی در این منطقه باشد،عوارض بسیار ناگواری در ساکنان،عابران و نسل های آینده خواهد گذاشت.
نتایج یک تحقیق درباره "بررسی میزان کم زایی و نازایی در منطقه رامسر" بر روی 64 خانوار نشان می دهد که هر یک از خانواده های مورد مطالعه حتی آنان که بیش از 15 سال سابقه ازدواج داشته اند بیش از سه فرزند نداشته و 15 خانوار (یک چهارم جمعیت مورد مطالعه) تک فرزند یا بدون فرزند بوده و برای بچه دار شدن به پزشک مراجعه کرده، یا تحت درمان بوده اند. این گزارش تایید کرده که با توجه به بالا بودن میزان سقط جنین و مرده زایی (3/28 درصد) و عدم سابقه بیماریهای مؤثر در نازایی و کم زایی (بیماری سل، ورم بیضه) و اینکه افراد تحت تأثیر تابشهای مصنوعی (رادیوگرافی زیر شکم،رادیوتراپی) نبوده و در بستگان نزدیک نیز سابقه نازایی و کم زایی نداشته اند و با توجه به بافت منطقه روستایی که انتظار می رود حداقل 50 درصد از خانوارها با سابقه ازدواج 15-10 سال دارای 4 فرزند باشند، تأثیر پرتوگیری درازمدت ساکنین منطقه همانگونه که در مناطق مشابه رامسر در جهان دیده شده، ناشی از رادیواکتیویته بالا است که می تواند سبب نازایی و کم زایی ساکنین باشد.محققان تاکید کرده اند که"تأثیر این مسئله در مردان به مراتب بیش از زنان بوده و فرضیه تأثیر پرتوگیری درازمدت در کاهش اسپرم، مورد تأئید قرار گرفته است".
نتایج یک تحقیق دیگر درباره تغییرات کروموزمی ساکنان رامسر نیز تایید می کند که"اختلاف معني‌داري بين نتايج گروههاي مورد مطالعه و كنترل، بخصوص بين داده‌هاي حاصل از بررسيهاي كروموزومي در طالش محله رمك و گروه كنترل وجود دارد".هم چنین" بررسيهاي انجام شده بر روي لمفوسيتها در 30 نمونه خون گرفته شده از ساکنان این منطقه نشانگر شكست‌هاي كروماتيدي،اجزاء كروموزومي و تبادلات كروماتيد خواهري CE` بودند".این تحقیق نیز تایید می کند که"از نظر بررسيهاي جانبي بيماري لوكميا و همچنين نازائي در يك منطقه مشاهده گرديد".
روزنامه جام جم در روزهای اخیر درباره نگرانی های مردم پس از انتشار اخبار آلودگی بسیار بالای رامسر به رادیو اکتیو نوشت"خبر آلودگي خاك رامسر به پرتوهاي سرطانزاي راديواكتيو كه رئيس سازمان محيط زيست چند روزي است خبر آن را اعلام كرده است حدس و گمان‌هاي متفاوتي را در بين مردم ايجاد كرده بود كه آيا اين آلودگي‌ها ناشي از فعاليتهاي سازمان انرژي اتمي است، يا از طرف كشورهاي شمالي درياي خزر است يا ناشي از فعاليت غير زيست محيطي واحدهاي آلاينده است؟"
این روزنامه و سایر رسانه ها از یاد برده اند بپرسند آیا آلودگی رامسر به تششعات رادیو اکتیو، چه منشا این آلودگی طبیعی باشد و چه غیرطبیعی،برای ساکنان،مسافران،محیط زیست و نسل های آینده خطر دارد یا نه؟