|
فاجعه انسانى در یک قدمى پایتخت
عصر ایران: دفن سنتى و غیربهداشتى زبالههاى پایتخت در منطقه کهریزک شهرستان رى در طول سالهاى گذشته، موجب ایجاد دریاچه شیرابه ۱۲ هکتارى از این زبالهها و تجمیع ۲۵۰ میلیون متر مکعب گاز متان در این منطقه شده است.
به گزارش رجانیوز، توجه نکردن به شیوههاى صحیح دفن و امحاى زباله در مرکز دفن زباله کهریزک و عملکرد غیراصولى سازمان بازیافت شهردارى تهران بدون توجه به حفظ ایمنى و سلامت مردم این منطقه بهویژه در سالهاى اخیر موجب به خطر افتادن جدى بهداشت عمومى و سلامت محیط شده است، بهطورى که طبق آمار و مستندات موجود، بروز یک فاجعه انسانى در جنوب تهران دور از ذهن نیست.
وسعت این اراضى زبالههاى شهرى تهران در آنها دفن شده است، به دو هزار هکتار و ارتفاع زبالههاى دفن شده بعضاً به ۱۰۰ متر هم میرسد، بهطورى که در بخشهاى مختلف مرکز دفن زباله، شاهد ایجاد حوضچههاى شیرابه زباله هستیم که از به هم پیوستن این حوضچهها، یک دریاچه شیرابه ۱۲ هکتارى بهوجود آمده است. بوى نامطبوع این دریاچه در تمام شهر منتشر شده و زندگى را بر اهالى و مردم بیزبان این منطقه سخت و دشوار کرده است، به طورى که بیشتر آنها با انواع و اقسام بیماریهاى پوستى و تنفسى و حتى سرطان دستوپنجه نرم میکنند.
تجمیع ۲۵۰ میلیون مترمکعب گاز متان حاصل از زبالههاى دفن شده در سالهاى گذشته قطعاً زنگ خطر جدى براى سلامت ساکنان منطقه وسیعى از جنوب پایتخت است. اما به رغم پیگیریهاى فراوان فرمانداری، اداره محیط زیست، شبکه بهداشت و شوراى شهر شهرستان رى و حتى استاندارى تهران و سازمان بازرسى کل کشور، متأسفانه شهردارى تهران به عنوان عامل اصلى سهلانگاریها و ایجاد این فاجعه زیستمحیطى هیچ همکارى و مشارکت مؤثر براى رفع معضل و مشکل موجود نداشته و ندارد.
از سوى دیگر اجراى کمپوست به صورت روباز موجب پخش و انتشار آلودگیهاى مختلف در محیط شده و شرایط مناسبى براى زیست و تکثیر حشرات موذى ایجاد کرده است و با توجه به فاصله بسیار کم محل اجراى کمپوست روباز با مناطق مسکونی، شاهد شیوع بیماریهاى پوستی، ریوى و تنفسى در بین ساکنان هستیم.
عکسها، تصاویر و مستندات، نشان میدهد که با توجه به دفن گسترده و غیراصولى زبالهها در سالهاى اخیر، هماکنون امکان گسترش محل دفن زبالهها در کهریزک وجود ندارد چرا که منطقه دفن آنقدر گسترش یافته که احتمال تجاوز آن به املاک انحصارى ارتش وجود دارد.
همچنین اراضى منابع طبیعى که براى جنگلکارى به سازمان بازیافت شهردارى تهران تحویل داده شده بود، در معرض تهدید جدى قرار دارد. این اراضى طبق مصوبه شوراى عالى بهداشت استاندارى تهران در سال ۱۳۷۹ به سازمان بازیافت تحویل داده شد تا عملیات جنگلکارى در آن اجرا شود.
فرماندار شهرستان رى: جان مردم در خطر است
جعفر فرجى فرماندار رى در این زمینه مى گوید: «متاسفانه در طول این سالها شهرستان رى محل سرریز معضلات و مشکلات تهران بوده است. انتقال زباله هاى کلانشهر تهران، ورود ۳۵۰ میلیون متر مکعب فاضلاب تهران، انتقال صنایع آلاینده تهران، انتقال زندان هایى نظیر زندان قصر، انتقال اراذل و اوباش تهران، انتقال اموات پایتخت، انتقال مجانین تهران و…. از آن جمله است.»
وى ادامه مى دهد: «شهردارى تهران در حالى که شعار لزوم رسیدگى به جنوب تهران بیش از شمال آن را سر مى دهد اما در عمل جنوب تهران را به سطل زباله بزرگ پایتخت تبدیل کرده است و علاوه بر زباله هاى پایتخت، تمام مشکلات خود را نیز بر دوش مردم شهرستان رى بار مى کند.»
فرجى میافزاید: «به عنوان مثال با انتقال پادگان قلعه مرغى قرار است پارکى در تهران ایجاد شود که اقدامى بسیار قابل تقدیر است اما در عوض شهردارى تهران یکى از بهترین مناطق توریستى و مرغوبترین زمین هاى کشاورزى شهرستان در منطقه پروازى رى را خریدارى و به هوا ناجا براى انتقال پادگان قلعه مرغى واگذار کرده است.»
فرماندار شهرستان رى در خصوص کهریزک نیز ابراز عقیده مى کند: «مهمترین خواسته ما مکان یابى و انتقال مرکز دفن زباله به مکانى مناسب است، چرا که با این شرایط، جان مردم در خطر است و هیچ چیز به اندازه سلامتى و جان ساکنان و اهالى براى ما اهمیت و ارزش ندارد.»
وى ادامه میدهد: «از سوى دیگر شهردارى تهران تعهداتى داشته که على رغم این همه ایجاد مشکل و مزاحمت براى مردم رى هنوز به آنها عمل نکرده است و ما خواستار جامه عمل پوشاندن به تمامى این تعهدات هستیم.»
از مهمترین تعهدات شهردارى تهران مى توان به این موارد اشاره کرد: ۱- احداث پارک بازیافت و نگهدارى ۲- بهسازى مسیر جاده تهران- قم (حدفاصل سهراه باقرشهر تا کهریزک) با توجه به اینکه تردد روزانه هزار و ۲۰۰ کامیون حمل زباله به این مسیر آسیب جدى وارد کرده و بهسازى آن ضرورى است ۳- ایجاد ایستگاه مترو کهریزک از دیگر تعهدات است که شرکت مترو نسبت به آن اقدام کند. ۴- افزایش خطوط کمربندى دوم تهران- قم از ۴ خط به ۶ خط از دیگر تعهدات شهردارى تهران است در این خصوص قرار بر این بود شهردارى تهران با همکارى اداره کل راه و ترابرى استان تهران براى این امر اقدام کند و شوراى شهر نیز در مرحله اول در سال ۸۸ بودجه ۱۰ میلیارد تومانى براى آن را به تصویب رساند، اما این مبلغ هنوز تأمین نشده است. هدف از افزایش خطوط کمربندى دوم تهران – قم این است که ۱۲۰۰ کامیون حمل زباله که به صورت روزانه تردد میکنند، به داخل شهر وارد نشوند و آلودگى حاصل از آنها موجب به خطر افتادن سلامتى مردم نشود.
گزارش هشدار گونه کارشناسان رسمى دادگسترى
در این زمینه، اداره محیط زیست شهرستان رى از طریق مراجع قضایى شکایتى را علیه مرکز بازیافت کهریزک مطرح کرد که هماکنون در دادگاه کهریزک پروندهاش مفتوح است. به دنبال آن به دستور قاضی، کارشناسان رسمى دادگسترى وارد عمل شده و پس از بازدید و بررسى حدود ۱۸۰ هکتار از اراضى کهریزک و مراجعه به ادارات و سازمانهاى مختلف، گزارشى ارائه دادند که در زیر به بخشهایى از آن اشاره میشود: «مجتمع مورد بحث داراى قدمتى ۴۵ ساله است و در شبانهروز حدود ۷ هزار و ۵۰۰ تا ۸ هزار تن زباله دریافت میکند که به وسعت هزار و ۵۰۰ هکتار در شهرستان رى در منتهیالیه جاده قدیم تهران- قم، کیلومتر ۲۳ بعد از شورآباد واقع شده است… حجم وسیع از شیرابهها به صورت دریاچهاى به وسعت حدود ۱۲ هکتار در قسمت شمال محل مورد ترافع قرار گرفته که علاوه بر بوى شدید ترش هوا باعث آلودگى آبهاى زیرزمینى در پائین دست شده است… شیرابه زباله داراى آلایندههاى آلى و معدنی، غلظت سنگین و آلایندههاى شیمیایى خطرناک است… گاز متان و انفجارات احتمالى ناشى از گازهاى موجود و تخریب دیواره ترانشه محل دفن و سرازیر شدن شیرابههاى اسیدى آن به مناطق مسکونى در اثر حوادث غیرمترقبه از قبیل زلزله از دیگر موارد خطرات ناشى از وجود عدم کنترل مناسب گازهاى متان در منطقه است…»
على رغم گذشت بیش از یکسال و نیم از اعلام دعوى محیط زیست علیه سازمان بازیافت در دادگاه کهریزک تاکنون راى صادر نشده است.
واکنش سازمان بازرسى کل کشور
معضلات زیست محیطى ایجاد شده توسط مرکز بازیافت به حدى است که چندى پیش سازمان بازرسى کل کشور بررسیهاى گستردهاى را در اینباره آغاز کرد که نتیجه آن، نامه اى از سوى معاونت نظارت و بازرسى امور سیاسى و قضایى سازمان بازرسى کل کشور به استاندار تهران بود که ۹ برگ گزارش کامل از این معضل زیست محیطى نیز به آن پیوست شده بود.
مهدى امیری، معاون نظارت و بازرسى امور سیاسى و قضایى سازمان بازرسى کل کشور در گزارشى خطاب به تمدن، استاندار تهران نوشته است: «نظر به اینکه اطلاعات واصله به این سازمان درخصوص عملکرد مرکز دفن زباله کهریزک شهر تهران مورد بررسى قرار گرفته است لذا به پیوست نسخهاى از گزارش مربوط ارسال میگردد. اهم مفاد گزارش عبارت است از: تهدید بهداشت منطقه به علت دفن زبالهها و تشکیل دریاچهاى از شیرابههاى سمى ناشى از آن -آلودگى شدید آبهاى زیرزمینى ناشى از نشت شیرابه- آلودگى شدید زیست محیطى و آثار زیانبار آن بر سلامت اهالى.»
در ادامه این نامه آمده است: «در پایان گزارش، به منظور حسن جریان امور و رفع ایرادات پیشنهادهایى مطرح که مهمترین آن عبارت است از: انجام مطالعات لازم و برآورد دقیق هزینه و امکانات مورد نیاز شهردارى تهران براى انتقال مکان دفن زباله فعلى از ناحیه کهریزک به منطقهاى دیگر – ایجاد یک منطقه امن حایل در اطراف مرکز دفن – خوددارى از صدور مجوزهاى ساخت و ساز در اطراف منطقه دفن زباله و اقدام جهت تصفیه و امحاى دریاچه شیرابه در مرکز دفن.»
زبالهها را جایی غیر از کهریزک دفن کنند
محمد جواد محمدیزاده رئیس سازمان حفاظت محیط زیست نیز از سیکل معیوب جمعآورى زباله تا مرحله بازیافت ابراز نگرانى کرده و میگوید: ادعاى شهردارى براى بازیافت زبالهها در محل جمع آورى زباله واقع در کهریزک عملى نشده است.
اگر تفکیک زباله از مبدأ و نحوه جمع آورى زبالهها اصلاح و بازیافت زبالهها نیز عملى شود، زبالهاى نمیماند که بعد نیازمند دفن آن باشیم، اما از آنجایى که این سیکل میوب موجود در حال انجام است، نگرانیهایى در این خصوص داریم.
وى با بیان اینکه از قبل بررسیهایى براى تعیین نقاط دیگرى براى دفن زباله انجام شده بود، تصریح میکند: پیگیریهاى اخیر ما اصرار بر بازیافت و خصوصاً تولید انرژى است چرا که میشود با سوزاندن زباله، انرژى تولید کرد که امیدواریم این کار به نتیجه برسد.
محمدیزاده با اشاره به تشکیل دریاچهاى ۱۲ هکتارى که از شیرابه زبالهها در همان منطقه و مجاورت مناطق مسکونى و صنعتى به وجود آمده است، خاطر نشان میکند: شیرابه زبالهها علاوه برداشتن گاز مضر متان و خطرات دیگر، به آبهاى زیرزمینى هم آسیب میرساند و دریاچه اى هم که الان از شیرابه زبالهها شکل گرفته است نتیجه تخلیه زباله و انباشت آن از دهها سال پیش است. طرحى را از قبل توسط مجامع بینالمللى بررسى کرده بودند که با تخلیه گاز متان و تبدیل این شیرابه آسیب آن را به حداقل برسانند که مجرى این طرح نیز شهردارى است، اما شهردارى به این وظیفه خود به خوبى عمل نکرده است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با تأکید بر اینکه پیشنهاد ما به شهردارى دفن زباله نبوده بلکه بازیافت آن است، اظهار میدارد: اگر بخواهیم دفن زبالهها را ادامه دهیم، باید مکانیابى جدیدى انجام شود؛ هر چند تأکید ما بر بازیافت است ولى اگر بخشى از زبالهاى بماند قطعاً باید در جاى دیگرى دفن شود. سازمان حفاظت محیط زیست بر محل دفن زباله کهریزک نظارت دارد و مواردى را که مربوط به نارساییهاى دستگاهها و شهردارى است را تذکر داده براى این مورد پرونده قضایى تشکیل شده است.
وى در پاسخ به این پرسش که چرا شهردارى تهران وعده بازیافت زبالههاى منطقه کهریزک را به مردم این منطقه داده بود ولى این کار را به انجام نرسانده است، با تأیید این مطلب میگوید: شهردارى ادعا میکند که به دنبال بازیافت زبالهها است اما از نظر ما این ادعایشان به طور کامل عملى نشده است.
دفن روزانه ۸ هزار تن زباله تهران در کهریزک
در این خصوص یک مقام آگاه به خبرنگار ما میگوید: «روزانه بیش از ۸ هزار تن زباله کلان شهر تهران در این منطقه تخلیه و دفن میشود که نتیجه آن تهدید جدى بهداشت منطقه، آلودگى شدید سفرههاى آب زیرزمینى و محیط زیست و آثار زیانبار بر سلامت اهالى است.»
وى میافزاید: «پس از ارائه گزارش سازمان بازرسى کل کشور، این سازمان در نامه اى از شهردارى تهران خواست تا شرحى از آخرین اقدامات صورت گرفته درباره اجراى پیشنهادهاى مطرح شده از سوى سازمان بازرسى کل کشور به این سازمان ارسال کند و ما نیز از شوراى اسلامى کهریزک خواستیم تا مقدمات تشکیل جلسه مشترک با معاونت خدمات شهرى شهردارى تهران را در همینباره فراهم کند اما متأسفانه مسئولان و مدیران شهرى تهران کمترین همکارى را با ما و سازمان بازرسى کل کشور داشتهاند.»
وى ادامه میدهد: «شهردارى کهریزک در نامه مورخ ۳۱/۶/۸۸ خطاب به سازمان بازرسى کل کشور اعلام کرد که هیچ اقدامى از سوى مسئولان سازمان بازیافت شهردارى تهران به منظور حسن جریان امور و رفع ایرادات موجود انجام نشده است و زبالههاى تولیدى کلانشهر تهران که روزانه بالغ بر ۸ هزار تن است همچنان در این منطقه تخلیه و دفن میشود.»
شهردارى به تعهدات خود عمل کند
در تاریخ ۱۱/۸/۸۸ و در نامه شماره ۲۵۰۱/۶۲۱، رئیس وقت شوراى اسلامى شهر کهریزک در نامهاى به دکتر حمزه شکیب رئیس کمیسیون توسعه و عمران شوراى شهر تهران، مسائلى را درباره معضلات مرکز دفن زباله کهریزک مطرح کرد.
شکیب در اینباره میگوید: «مهندس مهدى چمران رئیس شوراى اسلامى شهر تهران دستور دارد تا کمیسیونهاى مرتبط در اینباره تشکیل و اقدامات لازم و مؤثر را انجام دهند. اما چندى پیش رئیس شوراى شهر کهریزک در نامهاى به اینجانب عنوان کرد که ۲ سال است که هیچ جلسه و مکاتبهاى در اینباره انجام نشده است.»
وى ادامه میدهد: «با توجه به بررسیهاى انجام شده و کارشناسیهاى صورت گرفته، منطقه دفن زباله کهریزک وضعیت مناسبى ندارد و شهردارى تهران باید براى اصلاح امور و خروج از وضعیت نامناسب فعلى اقدامات اساسى انجام دهد و به وظایف ذاتى و تعهدات قانونى خود عمل کند. البته نهادها و سازمانهاى دیگر نیز باید در این زمینه همراه شوند و مشارکت کنند چرا که با همکارى همه جانبه و بین دستگاهى میتوان به حل مشکلات موجود امیدوار بود.»
مجبور به شکایت شدیم
محمود رضا سعیدپور رئیس اداره محیط زیست شهرستان رى میگوید: در خصوص عملکرد زیست محیطى مرکز دفن زباله کهریزک پیگیرى هاى زیادى داشتیم که به علت عدم نتیجهگیرى مجبور شدیم از طریق مراجع قضایى شکایتى را علیه مرکز بازیافت کهریزک مطرح کنیم.
وى ضمن اشاره به وسعت ۲ هزار کیلومترى شهر رى و قدمت حوزههاى مختلف صنعتى بویژه بخش صنایع نفتى در شهرستان میافزاید: متأسفانه افزایش رشد قارچ گونه کارگاههاى غیرمجاز با اثرات سوء و مخرب بسیار دردسر ساز شده است. عدم بررسیهاى لازم کارشناسى و در نظر نداشتن مبحث مهم آمایش سرزمین، محیط زیست و توسعه پایدار سالهاى سال است که صنعت و صنایع آلاینده شهرى را میزبان فعالیتهاى غیرمجاز کرده است.
وى تأکید میکند: در بحث بازیافت زبالهها هم پیگیرى هاى لازم صورت گرفت لکن مجبور شدیم از طریق مراجع قضایى شکایتى را علیه مرکز بازیافت کهریزک مطرح کنیم که هماکنون در دادگاه کهریزک پرونده مفتوح و تاکنون راى صادر نشده است.
این کارشناس محیط زیست با بیان اینکه انتقال روزانه ب ۸ هزار تن زباله به کهریزک بشدت منابع آب، خاک و هوا را تهدید میکند،میافزاید: با کار دقیق کارشناسى مکان دیگرى براى دفن زباله در نظر گرفته شده است که سازمان بازیافت به خاطر هزینه حمل آن تمایل به انتقال ندارد.
رئیس اداره محیط زیست به برخى از مجوزها با عنوان انبار و سیلو اشاره و اظهار کرد: به نام انبار و سیلو کارگاههاى آلاینده جایگزین میشود و به خاطر عوارضى که پرداخت میکنند براى خود حق و حقوقى قائل میشوند که در واقع به نظر میرسد این روش نوعى عبور از قوانین و مقررات محیط زیست است.
هشدار مقامات بهداشتى شهرستان
نفوذ شیرابههاى حاصل از دفن زبالهها به آبهاى زیرزمینى و زمینهاى کشاورزی، خطرهاى جدى را متوجه مردم منطقه و حتى پایتخت کرده است.
مدیرشبکه بهداشت و درمان شهرستان رى در نامه اى اینطور آورده است: «تداوم وضعیت موجود به دلایل متعدد همچون نشت شیرابه زباله، وضعیت زبالههاى بیمارستانی، دفع غالباً غیراصولی، دود ناشى از آتش خودبخودی، تردد کامیونهاى انتقال زباله در شرایط کاملاً غیربهداشتی، عدم رعایت حریم حداقل فاصله مجاز این محل از مناطق مسکونى و… موجبات تهدید علیه بهداشت عمومى ساکنین منطقه را فراهم نموده است. علاوه بر آن با توجه به اینکه معضلات حاکم بر این مرکز بیشتر داراى تبعات زیستمحیطى میباشد، طرح شکایت از این مجموعه به منظور جمعآورى و انتقال آن، از طریق سازمان محیطزیست در دادگاه عمومى بخش کهریزک صورت گرفته است.»
|
بالاترین ::
دنباله ::
تویتر ::
فیس بوک ::
دیگران