وضعیت هشداردهنده محیط زیست ایران: خشک شدن دریاچه ها، نابودی جنگلها و صدمات ویران کننده به روستاها و شهر‌های ایران

اکنون سالهاست که شهروندان ،طرفداران و فعالان محيط زيست در ايران به شنيدن خبرهاي تخريب جنگل ها و مراتع، آتش سوزي، شکار غيرقانوني، انقراض گونه هاي ناياب ، خشک شدن تالاب ها و درياچه ها و آلوده شدن شتابان آب، هوا و ..عادت کرده اند.و در يک سال اخير نيز خبرهاي ناگوارتري را همچون به نمکزار تبديل شدن بيش از 200 هزار هکتار از محدوده طبيعي درياچه اروميه ؛ کاملاً خشک شدن درياچه پريشان، نابودي ده ها هزار درخت ، سوختن 40 هزار هکتار از رويشگاه هاي جنگلي ايران، رکوردشکني آلودگي هوا در تهران و چند کلانشهر ديگر و...را شاهد بوده اند.در اين بين پرسش اين است که چرا اين روند هنوز متوقف و يا کاهش نيافته است و حتي به نگاه بسياري از شهروندان و کارشناسان سياه ترين سال محيط زيست ايران سال 1389 بوده است؟در اين حال امر ديگري که قابل تامل بسيار است جايگاه کشور در تخريب محيط زيست جهان است.در اين راستا در واقع کشور ما متاسفانه با آنکه از نظر سرزميني در مقايسه با بسياري از کشورها داراي منابع محيط زيستي کمتري است اما يکي از 10 کشورهاي اصلي تخريب کننده محيط زيست در جهان است امري که در جاي خود قابل بررسي و تاسف بسيار است .آنچه مشخص است به نگاه بسياري از کارشناسان و با توجه به تحولات يک ساله اخير و وقوع فجايع متعدد زيست محيطي در کشور و همچنين شواهد بسيار محيط زيست ايران با وجود پتانسيل هاي شگفت انگيز و منحصر به فرد جهاني، هم اکنون با روندي شتابان رو به نابودي و قهقراست.در اين بين بايد گفت اين امر در شرايطي است که امروزه و در قرن بيست و يکم بيش از هر زماني کشور هاي توسعه يافته و درحال توسعه به اهميت حفظ محيط زيست پي برده وبودجه هايي کلان در راه حفظ اين منابع استراتژيک خود اختصاص داده و هم چنين قوانين مهم و گسترده اي را در اين راه وضع مي نمايند.در اين بين با توجه به وضعيت کشور در اين حوزه آنچه بايد گفت آن است از آنجا که مديريت صحيح محيط زيست يکي از مولفه هاي مهم توسعه مطلوب به شمار مي رود و با توجه به اينکه سازمان حفاظت محيط زيست نه تنها نتوانسته از شيب منفي تخريب طبيعت و محيط زيست ايران بکاهد؛ بلکه در سالهاي اخير، بر شتاب اين شيب هم افزوده شده بايد گفت که بي شک تداوم اين روند در کنار وجود مشکلاتي نظيرکاهش فرصت ها براي سازمان‌هاي مردم نهاد مربوط به محيط زيست ، ضعف اعتقاد برخي از مسئولان به موضوع محيط زيست و عدم رسيدگي جدي و اصولي به معضلات و مشکلات ، فقر فرهنگي همراه با فقر اقتصادي شهروندان در اين حوزه و همچنين عدم توجه دستگاه هاي نظارتي و...آينده اي مبهم را روياروي محيط زيست ايران قرار خواهد داد. آينده اي که بيشک جدا از افسوس چاره اي فراروي ما نخواهد بود. در اين ميان اکنون و در شرايط حاضر برماست تا با تدوين سياستها و راهکار هايي مناسب نگاهي ملي و جدي تر به اين حوزه داشته باشيم.

از: آفرنیش, علي رمضاني